1
00:00:08,130 --> 00:00:11,296
[mframa a ɛrebɔ abɛn].

2
00:00:35,130 --> 00:00:37,171
[dade a ɛyɛ nnyigyei a ɛyɛ dɛ].

3
00:00:56,088 --> 00:00:59,921
[nnipa a wɔreto dwom].
[sanku a wɔbɔ no bere ne bere mu].

4
00:01:02,921 --> 00:01:04,921
[dade a ɛyɛ nnyigyei a ɛyɛ dɛ].

5
00:01:51,880 --> 00:01:53,588
Uh-huh na ɛyɛ. Tu, tu, tu.

6
00:01:59,255 --> 00:02:02,421
[mmofra a wɔreteɛteɛm].
[ɔteɛm].

7
00:02:14,755 --> 00:02:16,296
[ɔsi apini].

8
00:02:19,963 --> 00:02:21,130
<font kɔla="

9
00:02:21,921 --> 00:02:23,755
ƆBARIMA: Yohane! Yohane!

10
00:02:25,421 --> 00:02:27,171
[ɔbarima a ɔresu].

11
00:02:29,588 --> 00:02:31,752
[ɔteɛm wɔ Chichewa kasa mu, na ɔregye atom].

12
00:02:31,755 --> 00:02:34,505
[nnipa a wɔreto dwom].
[sanku a wɔbɔ, dade a wɔde bɔ nnwom].

13
00:02:53,755 --> 00:02:58,338
MAN: [wɔ Borɔfo kasa mu] <i>Obiara nni asodi
esiane onipa yi wu nti.</i>

14
00:02:59,588 --> 00:03:04,255
Onyankopɔn nkutoo na wasi gyinae
sɛ ɔbɛfa John Kamkwamba.

15
00:03:05,380 --> 00:03:10,921
Sɛ Onyankopɔn asi gyinae a, ɛnde yɛbɛyɛ
hu onipa no denam nea aka no so.

16
00:03:11,755 --> 00:03:14,835
Aduaba no so na yɛbɛhunu dua no.

17
00:03:14,838 --> 00:03:15,877
[nwiinwii a ɛkyerɛ sɛ wɔpene so].

18
00:03:15,880 --> 00:03:17,463
Na yɛwɔ aba wɔ ha.

19
00:03:18,296 --> 00:03:24,546
Asase a Yohane yɛɛ kua no so aba
ne ne nua kumaa Trywell, .

20
00:03:25,005 --> 00:03:28,421
efi bere a wofi Dowa san bae no
bɛyɛ mfe 20 a atwam ni no, .

21
00:03:28,796 --> 00:03:32,460
na wɔboom yɛɛ asaase yi ho adwuma
anuanom baanu yi wɔ nkyɛnkyɛn.

22
00:03:32,463 --> 00:03:35,043
[nwiinwii a ɛkyerɛ sɛ wɔpene so].

23
00:03:35,046 --> 00:03:37,338
Nanso nnuaba afoforo wɔ hɔ
efi John Kamkwamba hɔ, .

24
00:03:37,630 --> 00:03:40,005
mma pii a wɔwoo wɔn.

25
00:03:40,463 --> 00:03:44,880
Ne mma, .
a ne ba panyin, Yeremia, na odi n’anim, .

26
00:03:45,421 --> 00:03:48,838
a afei ɛsɛ sɛ ogye adwuma no
n’agya a wawu no ho.

27
00:03:49,671 --> 00:03:53,668
Na sɛ aduaba no ye a, ɛnde ɛsɛ sɛ...
[ɔto dwom].

28
00:03:53,671 --> 00:03:56,046
[sanku a wɔbɔ, dade a wɔde bɔ nnwom a ɛyɛ dɛ].

29
00:04:39,046 --> 00:04:41,630
[ɔto dwom].

30
00:05:32,463 --> 00:05:33,502
[tape mframa bɔ ntɛmntɛm].

31
00:05:33,505 --> 00:05:38,130
[kuw to dwom wɔ cappella mu
wɔ akasafo so]</font>

32
00:05:42,130 --> 00:05:45,921
[akokoaa a ɔreyɛ basabasa].

33
00:06:04,838 --> 00:06:06,755
[mframa a ɛrebɔ wɔ abɔnten].

34
00:06:13,171 --> 00:06:14,171
William na ɔkyerɛwee.

35
00:06:14,671 --> 00:06:15,911
[wɔ Chichewa kasa mu] Ma me me radio.

36
00:06:20,880 --> 00:06:22,296
Wosiesiee Owura Bamusi de no?

37
00:06:23,213 --> 00:06:24,796
Dabi, owura. Nnuruiɛ.

38
00:06:26,546 --> 00:06:28,127
Kɔ na kɔhwɛ ɔdan no atifi.

39
00:06:28,130 --> 00:06:31,713
[ɔde n’adwene si radio so amanneɛbɔ amanneɛbɔ so].

40
00:06:32,380 --> 00:06:39,168
ƆBEA: [wɔ Chichewa kasa mu] <i>Mununkum a emu yɛ duru wɔ hɔ
formations a ɛretu fa anafo fam atɔe...</i>

41
00:06:39,171 --> 00:06:42,463
<font kɔla="
[mframa a ɛrebɔ abɛn].

42
00:06:48,296 --> 00:06:49,796
[mpapo a wɔrebɔ ose].

43
00:06:53,213 --> 00:06:55,380
[wɔ Chichewa mu] Anɔpa, Papa.
Woda yiye?

44
00:07:01,505 --> 00:07:03,838
[radio amanneɛbɔ amanneɛbɔ
toa so wɔ ɔkwan a ɛnyɛ nea ɛda adi pefee so].

45
00:07:25,796 --> 00:07:27,796
[dade a ɛrebɔ na ɛrebɔ denneennen].

46
00:07:30,963 --> 00:07:33,088
[ɔka asɛm a ɛyɛ sereserew wɔ Chichewa kasa mu].
Fa to ne mpa so.

47
00:07:33,921 --> 00:07:36,671
[dade a ɛrebɔ na ɛrebɔ denneennen].

48
00:07:40,421 --> 00:07:42,335
<font kɔla="
ƆBEA: Anɔpa pa ma wo.

49
00:07:42,338 --> 00:07:44,630
[ɛtoa so wɔ ɔkwan a ɛnyɛ nea ɛda adi pefee wɔ Chichewa kasa mu].

50
00:07:45,005 --> 00:07:49,088
Adaeso bɔne bio?
Yiw, ɛkame ayɛ sɛ wanna.

51
00:07:55,088 --> 00:07:56,921
[ɔkraman a ɔrebobom].

52
00:08:02,255 --> 00:08:05,046
William! Wopɛ sɛ Shabani boa wo?

53
00:08:05,921 --> 00:08:07,838
Dabi, Ma. Me ho yɛ.

54
00:08:09,838 --> 00:08:11,880
[wɔ Borɔfo kasa mu] William, me radio wɔ he?

55
00:08:13,755 --> 00:08:16,543
[wɔ Borɔfo kasa mu] Owura Bamusi, mesrɛ wo, .
nna kakraa bi pɛ bio.

56
00:08:16,546 --> 00:08:18,585
Merehu ɔhaw no.
Ɛnyɛ condenser no na ɛyɛ.

57
00:08:18,588 --> 00:08:21,668
Maka akyerɛ wo papa.
Mepa me dwumadi ahorow no, William.

58
00:08:21,671 --> 00:08:23,585
William, sɛ wuntumi nsiesie a, .

59
00:08:23,588 --> 00:08:25,713
ɛsɛ sɛ wode Owura Bamusi ma
san ne sika no akyi.

60
00:08:26,005 --> 00:08:28,043
Nna kakraa bi, Owura Bamusi. Mehyɛ bɔ.

61
00:08:28,046 --> 00:08:31,460
Ɔrehyɛ me sɛ mensan mfi adwuma mmra
na me ne me yere ne me mma kasa.

62
00:08:31,463 --> 00:08:32,960
[ɔserew] William.

63
00:08:32,963 --> 00:08:35,627
[wɔ Chichewa kasa mu] Hwɛ hu sɛ wobɛhohoro
ansa na woakɔ mu.

64
00:08:35,630 --> 00:08:36,630
[wɔ Chichewa kasa mu] Yiw, Ma.

65
00:09:28,588 --> 00:09:30,921
<font kɔla="

66
00:09:31,213 --> 00:09:32,460
TRYWELL: Hey!

67
00:09:32,463 --> 00:09:34,463
[resere]

68
00:09:36,546 --> 00:09:38,630
[wɔ Chichewa kasa mu] Meda wo ase, Papa!
Meda wo ase!

69
00:09:39,505 --> 00:09:43,877
O, me Nyankopɔn! Me ba no wɔ he?
Hena na wafa me ba no?

70
00:09:43,880 --> 00:09:46,210
Hwɛ trako no!
Ɛyɛ. Ɛyɛ.

71
00:09:46,213 --> 00:09:48,421
Hena na ɔde ɔbarima yi baa ha?

72
00:09:49,005 --> 00:09:51,213
So onnim sɛ medɔ me kunu?

73
00:09:51,463 --> 00:09:52,838
Gyae abarimaa no nko.

74
00:09:53,255 --> 00:09:57,171
So ɔyɛ oduruyɛfo a ofi Lilongwe
anaasɛ mfiridwumayɛfo bi a ofi Chimamba?

75
00:09:57,421 --> 00:09:59,630
Ɛnyɛ kɛse dodo?
Ɛyɛ pɛpɛɛpɛ.

76
00:09:59,838 --> 00:10:01,505
Agya dɔfo, .

77
00:10:02,213 --> 00:10:06,463
yɛda mo ase wɔ nhyira nyinaa ho
wode ada abusua yi so.

78
00:10:07,338 --> 00:10:11,963
Yɛsrɛ sɛ monkɔ so ko mma yɛn, .
enti yebetumi agyina ahokyere biara ano.

79
00:10:12,171 --> 00:10:14,171
Yesu din mu no, Amen.
Amen.

80
00:10:21,255 --> 00:10:22,630
[ɔserew] .

81
00:10:23,796 --> 00:10:30,630
Bere a na meyɛ abarimaa no, ɛtɔ mmere bi a na mpanyimfo no
na ɛnkyerɛw mfe pɔtee a obiara adi.

82
00:10:31,046 --> 00:10:32,463
Nanso na sɔhwɛ a ɛnyɛ den bi wɔ hɔ.

83
00:10:33,713 --> 00:10:39,210
Sɛ wubetumi de wo nsa aka w’aso benkum a
wo nsa nifa so wɔ wo ti so, .

84
00:10:39,213 --> 00:10:41,130
wubetumi akɔ sukuu. [ɔserew].

85
00:10:42,255 --> 00:10:45,338
Bere a edi kan a mebɔɔ ​​mmɔden no, na meyɛ ketewaa dodo.

86
00:10:46,546 --> 00:10:47,546
Mantumi ankɔ.

87
00:10:50,255 --> 00:10:51,255
Yɛ no.

88
00:10:52,963 --> 00:10:55,460
Ná ɛno yɛ nea ɛsɛ sɛ wokɔ
kɔɔ mfitiase sukuu mu, Papa.

89
00:10:55,463 --> 00:10:56,880
[wɔn nyinaa serew].

90
00:10:58,005 --> 00:11:00,130
Nokwarem no, metumi ayɛ.
Menim.

91
00:11:03,713 --> 00:11:05,005
[ɔserew] .

92
00:11:10,213 --> 00:11:11,213
Kɔ sukuu.

93
00:11:11,838 --> 00:11:13,838
[nsɛm a wɔka a ɛnyɛ nea ɛda adi pefee].

94
00:11:16,921 --> 00:11:17,921
Gilbert na ɔkyerɛwee.

95
00:11:20,130 --> 00:11:21,130
Gilbert na ɔkyerɛwee.

96
00:11:23,838 --> 00:11:25,338
Hei!
[wɔn baanu nyinaa serew].

97
00:11:26,005 --> 00:11:28,671
[wɔ Borɔfo kasa mu] Looking sharp, man.
Wo nso, onipa. [ɔserew] .

98
00:11:29,838 --> 00:11:31,588
<font kɔla="

99
00:11:31,713 --> 00:11:33,585
GILBERT: Misusuw sɛ eyi te saa
kakra a ɛyɛ mmerɛw dodo ma wo.

100
00:11:33,588 --> 00:11:35,713
WILLIAM: Pia a wobetumi anyin, .
baabi a wobetumi anyin. [wɔn baanu nyinaa serew].

101
00:11:40,130 --> 00:11:42,171
[wɔ Chichewa kasa mu].
Phosphorus biako, biako bio organic.

102
00:11:42,588 --> 00:11:45,838
Wopɛ nantwinini teaseɛnam?
Dabi, mede sakre no bae.

103
00:11:48,296 --> 00:11:49,880
Nsuyiri wɔ Mozambique.

104
00:11:50,880 --> 00:11:51,880
Mozambique?

105
00:11:53,088 --> 00:11:54,505
Mate wɔ radio so.

106
00:11:54,796 --> 00:11:57,213
<font kɔla="

107
00:12:02,171 --> 00:12:06,088
[wɔ Chichewa kasa mu] Justina abusuafo huu
no adwuma wɔ kuayɛ som adwuma mu.

108
00:12:06,546 --> 00:12:07,880
Nha wo ho.

109
00:12:09,046 --> 00:12:15,296
Sukuupɔn akyi no, .
worennya ɔhaw biara wɔ adwuma a wubenya mu.

110
00:12:16,546 --> 00:12:21,380
Wobɛyɛ nneɛma
mpo na minsusuw sɛ mmea betumi ayɛ.

111
00:12:21,630 --> 00:12:26,921
[nnipadɔm reto dwom wɔ Chichewa kasa mu].
N.U.P. aban! N.U.P. aban!

112
00:12:27,130 --> 00:12:29,171
Asram asia foforo a ɛfa saa nkwaseasɛm yi ho.

113
00:12:32,588 --> 00:12:35,296
Wunim ɔmampanyin no
reba Kasungu mpo.

114
00:12:35,963 --> 00:12:37,963
<font kɔla="

115
00:12:39,005 --> 00:12:40,005
Kabimamenkabi.

116
00:12:42,255 --> 00:12:44,713
Demokrasi te sɛ cassava a wɔde fi amannɔne ba no ara pɛ.

117
00:12:48,463 --> 00:12:49,546
Ɛporɔw ntɛmntɛm.

118
00:12:51,005 --> 00:12:53,046
[nnwom toa so].

119
00:13:25,171 --> 00:13:29,046
[wɔ Borɔfo kasa mu] Nokwarem no, Kachokolo nte saa
sukuu a ɛwɔ sika sen biara wɔ ɔmantam no mu, .

120
00:13:29,171 --> 00:13:34,005
nanso ɛba mo mu biara so
sɛ wobɛsi w’ankasa wo ho a wode bɛhyɛ mu no ho gyinae.

121
00:13:34,546 --> 00:13:37,296
W’ankasa wo level a ɛyɛ dɛn?
ASUFO: Ahofama!

122
00:13:43,380 --> 00:13:46,960
Yɛama sukuufo atumi ayɛ adwuma yiye
wɔ wɔn junior adansedi krataa no mu

123
00:13:46,963 --> 00:13:49,755
ne wɔn mu binom
akɔ sukuupɔn mpo.

124
00:13:50,255 --> 00:13:52,002
So na saa nkurɔfo yi wɔ ti abien?

125
00:13:52,005 --> 00:13:54,168
ASUFO: Dabi, Owura Ɔkyerɛkyerɛfo Panyin.
[aprannaa a ɛrebɔ denneennen].

126
00:13:54,171 --> 00:13:57,255
Dɛn na na wonni?
ASUFO: Ti abien!

127
00:13:58,130 --> 00:14:02,338
HEADMASTER: Wɔyɛɛ adwumaden.
Simple sɛnea ɛte no. Dɛn na wɔyɛe?

128
00:14:02,546 --> 00:14:03,796
ASUFO: Ɔyɛɛ adwumaden.

129
00:14:03,963 --> 00:14:06,796
Bere a yɛanya
sika a wotua nyinaa wɔ bere no mu, .

130
00:14:06,921 --> 00:14:09,921
wo nsa bɛka wo nhomakorabea kratasin no
efi Awuraa Sikelo hɔ.

131
00:14:10,338 --> 00:14:12,130
[mframa a ɛrebɔ abɛn].
Dɛn na mede bɛma wo?

132
00:14:12,421 --> 00:14:14,130
ASUFO: Nhomakorabea nkrataa.

133
00:14:14,755 --> 00:14:16,630
[aprannaa a ɛrebɔ denneennen].

134
00:14:17,838 --> 00:14:21,796
Wo nhomakorabea nkrataa no bɛma woatumi
sɛ wode nhoma ahorow bi bɛkɔ fie anadwo.

135
00:14:22,046 --> 00:14:25,046
Enti, ɛdenam ahosohyira so no, .
biribiara nni hɔ a enti...

136
00:14:25,213 --> 00:14:27,421
Obiara, monkɔ mo form rooms mu.

137
00:14:27,796 --> 00:14:31,460
Wo form akyerɛkyerɛfo de wo bɛfa mu
da no mu dwumadi ahorow a aka no.

138
00:14:31,463 --> 00:14:33,463
<font kɔla="

139
00:14:34,463 --> 00:14:35,877
[osuo sankuo a ɛwɔ dade dan atifi].

140
00:14:35,880 --> 00:14:38,671
MAN: Obiara, hwehwɛ w’akongua.
Hwehwɛ w’akongua.

141
00:14:44,046 --> 00:14:46,505
Wo sukuu da a edi kan
na osuo atɔ.

142
00:14:46,713 --> 00:14:48,338
Nsɛnkyerɛnne pa, misusuw ho.

143
00:14:48,546 --> 00:14:50,838
Me din de Owura Kachigunda.

144
00:14:52,380 --> 00:14:56,588
Mebɛyɛ wo form tutor
ne nyansahu kyerɛkyerɛfo ma afe no.

145
00:14:56,713 --> 00:15:00,963
Mema wo akye.
ASUFO: Anɔpa pa, Owura Kachigunda.

146
00:15:01,255 --> 00:15:02,380
Momfa mo nkongua.

147
00:15:03,130 --> 00:15:07,755
Okay, momma yɛnkɔ so nyɛ adwuma yiye.
<font kɔla="

148
00:15:11,088 --> 00:15:12,128
[wɔ Chichewa kasa mu] Owura Godsten.

149
00:15:12,796 --> 00:15:14,838
Mama kae sɛ Justina
fii hɔ kɔɔ Lilongwe.

150
00:15:15,380 --> 00:15:16,380
Yiw, onni hɔ bio.

151
00:15:17,005 --> 00:15:18,668
[aprannaa bɔ gyegyeegye].

152
00:15:18,671 --> 00:15:20,296
So wuhia mmoa wɔ ha?

153
00:15:21,463 --> 00:15:22,588
Ɛnyɛ biara a yebetumi atɔ.

154
00:15:23,255 --> 00:15:24,377
[sawing a ɛbɛn hɔ].

155
00:15:24,380 --> 00:15:25,546
[nwiinwii wɔ Chichewa kasa mu].

156
00:15:25,963 --> 00:15:28,835
Wobɛma mahu
sɛ wote adwuma bi ho asɛm wɔ gua so a?

157
00:15:28,838 --> 00:15:29,838
Ampa ara.

158
00:15:39,088 --> 00:15:40,460
<font kɔla="

159
00:15:40,463 --> 00:15:42,880
[asuafo a wɔrebɔ nkɔmmɔ, wɔreserew].

160
00:15:44,005 --> 00:15:45,255
WILLIAM: Owura Kachigunda na ɔkyerɛwee.

161
00:15:46,963 --> 00:15:50,046
[wɔ Borɔfo kasa mu] Ɛfiri me nuabea, Annie, .
wɔ ne sukuupɔn mu a wɔde no kɔe no ho.

162
00:15:52,130 --> 00:15:53,505
Wo ne William Kamkwamba?

163
00:15:54,005 --> 00:15:55,005
Yiw, owura.

164
00:15:58,380 --> 00:16:00,088
Ka kyerɛ wo papa sɛ ontua sika no.

165
00:16:01,546 --> 00:16:02,546
Wɔatua no ka, owura.

166
00:16:03,213 --> 00:16:05,505
Sika a wotua ansa na wɔayɛ no nkutoo.
Grace period biara nni ha.

167
00:16:06,671 --> 00:16:09,631
Ka kyerɛ wo papa sɛ ontua nea aka no anaasɛ wo
wɔremma kwan mma wɔmmra sukuu.

168
00:16:12,130 --> 00:16:13,546
Yiw, owura. Ɔbɛtua, owura.

169
00:16:15,671 --> 00:16:16,671
Papa.

170
00:16:22,755 --> 00:16:25,421
William, hwɛ nea watwɛn.

171
00:16:27,046 --> 00:16:28,046
Khamba!

172
00:16:53,505 --> 00:16:54,505
[wɔtow apon ano].

173
00:17:04,130 --> 00:17:06,296
[wɔ Chichewa kasa mu] William, ɛyɛ sum dodo.

174
00:17:07,505 --> 00:17:08,963
Yɛwɔ nyansahu mu sɔhwɛ.

175
00:17:09,671 --> 00:17:13,421
So metumi de kerosene adi dwuma?
Adesua nnɔɔso.

176
00:17:14,421 --> 00:17:16,213
Kɔ na kɔboa wo papa dua.

177
00:17:21,588 --> 00:17:22,796
[wɔ Borɔfo kasa mu] Ɛno nyɛ hwee.

178
00:17:23,838 --> 00:17:25,421
Ɛsɛ sɛ wuhu me bere a woawie adesua.

179
00:17:26,505 --> 00:17:29,463
William, wubetumi ayɛ no yiye.
Gilbert, me nnim saa.

180
00:17:31,338 --> 00:17:32,421
Ɛno yɛ.

181
00:17:32,755 --> 00:17:35,796
<font kɔla="
WILLIAM: Aduosia mmienu nnɔɔso.

182
00:17:35,921 --> 00:17:39,463
Ɛsɛ sɛ yɛkɔ baabi a wɔtɔn nwura.
Ɛsɛ sɛ yɛhwehwɛ ɔkwan a yɛbɛfa so asua ade anadwo.

183
00:17:41,171 --> 00:17:42,671
WILLIAM: Wɔayɛ delivery bi wɔ hɔ.

184
00:17:42,796 --> 00:17:43,796
[ɔkraman teɛteɛm].

185
00:17:46,088 --> 00:17:48,546
GILBERT: Ɛyɛ shit kɛse ara kwa
fi tawa agyapade no so.

186
00:18:08,005 --> 00:18:09,338
GILBERT: Biribi foforo bi wɔ hɔ?

187
00:18:12,671 --> 00:18:13,671
Ɛyɛ pɔmpɛ.

188
00:18:21,130 --> 00:18:22,130
Hei!

189
00:18:30,088 --> 00:18:31,171
<font kɔla="

190
00:18:31,338 --> 00:18:34,463
MAN: <i>Bere a tawa no
estates tu kɔɔ anafo fam,</i>

191
00:18:35,005 --> 00:18:38,921
<i>ɛmaa ɛyɛɛ den maa yɛn sɛ yɛbɛsi akan
sɛ wobedua tawa.</i>

192
00:18:39,338 --> 00:18:44,588
Na afei wɔfaa nnua no sɛ wɔrekɔhyew
sɛ wɔde bɛma wɔn tawa nhaban ayow.

193
00:18:45,088 --> 00:18:51,877
Bere bi na yɛwɔ ɔman a ɛyɛ fɛ
sɛ me ba no renhu da.

194
00:18:51,880 --> 00:18:52,880
[nwiinwii a ɛkyerɛ sɛ wɔpene so].

195
00:18:53,296 --> 00:18:55,630
MAN 2: Yɛayɛ saa
a agyapade no kyerɛ no

196
00:18:55,880 --> 00:18:59,127
sɛ wɔde kwacha 2,000 bɛma
kwae a wɔde yɛ adwuma tɔn biara.

197
00:18:59,130 --> 00:19:00,335
<font kɔla="

198
00:19:00,338 --> 00:19:03,546
[wɔ Chichewa kasa mu] Papa, dɛn na ɛrekɔ so?
Wɔrefa nnua no?

199
00:19:04,005 --> 00:19:06,046
Hena na ɔkae sɛ wubetumi aba nhyiam no ase?

200
00:19:07,546 --> 00:19:08,588
Wɔma Gilbert kwan.

201
00:19:08,880 --> 00:19:10,463
TRYWELL: Na saa? Kɔ!

202
00:19:11,588 --> 00:19:12,588
Kɔ!

203
00:19:13,088 --> 00:19:16,085
MAN 2: [wɔ Borɔfo kasa mu] Nokwarem no, sɛ wo
mpɛ sɛ wode hokwan yi bedi dwuma, .

204
00:19:16,088 --> 00:19:18,543
wɔbɛhyɛ yɛn
sɛ yɛde yɛn adwuma no bɛkɔ baabi foforo.

205
00:19:18,546 --> 00:19:19,671
[nne a wɔama so].

206
00:19:20,338 --> 00:19:22,963
<font kɔla="
Ma ɔpanyin no nkasa.

207
00:19:23,880 --> 00:19:27,960
Nokwarem no, agyapade ahorow no nim
sɛ osu no tɔe afe yi awiei, .

208
00:19:27,963 --> 00:19:29,421
na wɔaba a emu yɛ duru.

209
00:19:29,713 --> 00:19:32,380
Wonim sɛ nsuyiri aba
wɔ Mozambique no.

210
00:19:32,755 --> 00:19:37,088
Wonim sɛ sɛ sikasɛm nni hɔ a, .
yɛrentumi nsi ahobammɔ a ɛfata, .

211
00:19:37,213 --> 00:19:39,046
na enti yɛde yɛn ho to nnua no so.

212
00:19:39,463 --> 00:19:43,130
Wɔhwɛ nhyɛso biara
yɛn nkumaa so, .

213
00:19:43,380 --> 00:19:45,046
enti wobetumi agye afi yɛn nsam.

214
00:19:46,963 --> 00:19:50,418
Tumi biako pɛ a yɛwɔ ne sɛ yɛbɛka sɛ dabi.

215
00:19:50,421 --> 00:19:52,255
[wɔmmɔ nsam a wɔabɔ apete, .
nwiinwii a ɛkyerɛ sɛ wɔpene so]</font>

216
00:19:52,380 --> 00:19:55,338
Eyi yɛ suban a ɛnteɛ a ɛyɛ hu
no mu nsɛm a ɛfa agyapade no ho.

217
00:19:55,796 --> 00:19:57,460
Yɛpɛ sɛ yɛne mo nkurɔfo yɛ adwuma.

218
00:19:57,463 --> 00:19:58,585
MAN 3: Mede me nsa bɛhyɛ aseɛ.

219
00:19:58,588 --> 00:20:00,002
[anwiinwii a ɛkyerɛ sɛ obi nnya abotɔyam].

220
00:20:00,005 --> 00:20:02,921
Company man, mede me nsa bɛhyɛ aseɛ.
Wɔ 2,000 ho?

221
00:20:03,755 --> 00:20:05,630
MAN 3: Mede me nsa bɛhyɛ aseɛ.
Yeremia.

222
00:20:05,755 --> 00:20:07,505
[wɔ Chichewa kasa mu] Tie ɔpanyin no.

223
00:20:08,088 --> 00:20:10,793
Tie ɔpanyin no.
Mpem abien nnɔɔso.

224
00:20:10,796 --> 00:20:13,630
<font kɔla="
Metumi asi m’ankasa gyinae.

225
00:20:15,255 --> 00:20:17,710
Eyi yɛ agyimisɛm. Yehia sika no.
Mede me nsa bɛhyɛ aseɛ.

226
00:20:17,713 --> 00:20:20,127
[nkɔmmɔbɔ a ɛka bom].

227
00:20:20,130 --> 00:20:21,338
[ɔbarima teɛm wɔ Chichewa kasa mu].

228
00:20:21,880 --> 00:20:24,043
Hena bio na ɔne Yeremia de ne nsa bɛhyɛ ase?

229
00:20:24,046 --> 00:20:26,127
Yebetumi ahyɛ saa bo yi ho bɔ nkutoo
de deɛ nnɛ.

230
00:20:26,130 --> 00:20:27,671
[mmarima a wɔresi apini].

231
00:20:27,963 --> 00:20:28,963
[de asɛm a ɛyɛ sereserew] Yeremia.

232
00:20:31,088 --> 00:20:32,671
ƆBARIMA 2: Susuw mo mmusua ho.

233
00:20:35,838 --> 00:20:36,877
<font kɔla="

234
00:20:36,880 --> 00:20:39,005
[nteɛm a ɛka bom a ɛkyerɛ sɛ wɔmpene so].

235
00:20:47,713 --> 00:20:48,713
MAN 4: Mede me nsa bɛhyɛ aseɛ.

236
00:20:48,921 --> 00:20:50,921
[mmarima a wɔresi apini].
[nsɛm a wɔka no reyera].

237
00:21:02,130 --> 00:21:04,450
TRYWELL: [wɔ Chichewa kasa mu].
<i>Nnua yi bɔ yɛn ho ban fi nsuyiri ho.</i>

238
00:21:04,671 --> 00:21:06,921
Dɛn nti na wususuw
wo papa antɔn wɔn da?

239
00:21:07,380 --> 00:21:09,088
Yɛbɛnya sika pii wɔ saa kwan yi so.

240
00:21:11,130 --> 00:21:12,921
Nsuyiri wɔ Mozambique.

241
00:21:13,296 --> 00:21:14,296
Mozambique?

242
00:21:15,421 --> 00:21:16,921
Mewɔ ɛka wɔ Kasungu.

243
00:21:17,338 --> 00:21:18,796
Afei gyae kyakyatow.

244
00:21:22,130 --> 00:21:23,546
Mma ɛnhaw wo, Onua Trywell.

245
00:21:25,796 --> 00:21:29,546
Mɛboa wo ne w’abusua, .
sɛnea me papa yɛe no ara pɛ.

246
00:21:30,338 --> 00:21:33,421
Wokɔ so sɛe wo sika
wo mma a wobɛkyerɛkyerɛ wɔn, .

247
00:21:33,880 --> 00:21:35,255
sɛnea ɛbɛyɛ a wobetumi agyaw wo hɔ ara kwa.

248
00:21:36,880 --> 00:21:38,671
Wɔn a wonim nyansa no
bɛma hell no afi ha.

249
00:21:40,213 --> 00:21:41,338
Na mehyɛ wo bɔ sɛ, .

250
00:21:42,046 --> 00:21:44,213
bere a mewɔ sika a ɛdɔɔso a mede bɛkɔ no, .

251
00:21:44,963 --> 00:21:46,088
Mede m’asase bɛma wo.

252
00:21:52,380 --> 00:21:53,796
Mempɛ w’asase.

253
00:21:55,130 --> 00:21:57,380
Afei na me papa teɛ...

254
00:21:59,463 --> 00:22:00,630
ɛnyɛ sɛ wobegyaw ama wo.

255
00:22:03,171 --> 00:22:05,005
Mfomso biara nni kyakyatow ho.

256
00:22:05,921 --> 00:22:08,081
Hwɛ sɛnea osu yi atɔ
mfe kakraa a atwam yi.

257
00:22:08,796 --> 00:22:10,005
Yɛn nyinaa reto kyakya.

258
00:22:16,421 --> 00:22:17,963
[aprannaa bɔ gyegyeegye].

259
00:22:37,463 --> 00:22:38,505
[ɔkraman bobɔne].

260
00:23:06,463 --> 00:23:09,338
[nkɔnsɔnkɔnsɔn a wɔde saw a ɛrebɔ wɔ akyirikyiri].

261
00:23:13,463 --> 00:23:15,502
[ɔkraman teɛteɛm].
[ɔde asɛm a ɛyɛ sereserew wɔ Borɔfo kasa mu] Stay, Khamba.

262
00:23:15,505 --> 00:23:17,505
[nnomaa a wɔreteɛteɛm].

263
00:23:45,921 --> 00:23:47,421
[mmarima a wɔreteɛteɛm].

264
00:24:14,921 --> 00:24:18,338
<font kɔla="

265
00:24:24,088 --> 00:24:26,546
[nkɔmmɔbɔ a emu nna hɔ wɔ Chichewa kasa mu].

266
00:24:30,380 --> 00:24:33,543
ƆBARIMA: [wɔ Chichewa kasa mu] Mibisaa no nea enti a wɔyɛ
na ɔbɛsoma ɔbea fɛfɛ bi akɔ fam ha.

267
00:24:33,546 --> 00:24:37,546
Ɔhyɛɛ aseɛ serewee saa...
[sereɛ]

269
00:24:40,671 --> 00:24:41,796
Enti, dɛn na esii?

270
00:24:43,171 --> 00:24:44,296
Dɛn na wo ne no yɛe?

271
00:24:45,296 --> 00:24:47,005
Mo nkurɔfoɔ ma mmofra kwan ma wɔba ha seesei?

272
00:24:47,713 --> 00:24:48,713
Ɔwɔ amemene.

273
00:24:49,546 --> 00:24:51,546
Nti? Mɛyɛ dɛn atumi akasa wɔ mmofra anim?

274
00:24:52,005 --> 00:24:53,088
Mmofra bɛn na?

275
00:24:53,755 --> 00:24:55,213
Dɛn na wunim fa mmea ho?

276
00:24:55,505 --> 00:24:57,377
Minim biribiara a wunim koraa.

277
00:24:57,380 --> 00:24:59,963
Mmarima: Oh! [ɔserew] .
[nnwom no gyae].

278
00:25:02,255 --> 00:25:03,338
MAN: Ɛyɛ dɛn?

279
00:25:12,088 --> 00:25:14,005
Meka kyerɛɛ wo. Saa batere yi rewuwu.

280
00:25:14,296 --> 00:25:16,255
Wowɔ pii?
Wɔn nyinaa awuwu.

281
00:25:16,421 --> 00:25:19,088
Agorudi no afi ase. Dɛn na yɛyɛ mprempren?

282
00:25:19,213 --> 00:25:21,213
[osu a ɛretɔ wɔ dade dan atifi].

283
00:25:23,880 --> 00:25:25,671
[aprannaa bɔ gyegyeegye].

284
00:25:34,796 --> 00:25:36,588
<font kɔla="
Annie, ɛyɛ wo?

285
00:25:39,880 --> 00:25:40,880
WILLIAM: Dabi.

286
00:25:42,588 --> 00:25:43,421
Papa.

287
00:25:43,546 --> 00:25:45,963
So ɛsɛ sɛ mede me sika a metua no kɔ
kɔ sukuu ɔkyena anɔpa?

288
00:25:50,546 --> 00:25:51,546
Sɛ osu no gyae a, .

289
00:25:52,255 --> 00:25:55,085
na yɛwɔ awerɛhyem wɔ otwa no ho, .
yɛbɛtua ɛka a wɔbɔ no.

290
00:25:55,088 --> 00:25:56,838
Nanso owura...
Ná wowɔ nhyiam no ase.

291
00:25:58,296 --> 00:25:59,796
Wɔretu nnua no agu fam.

292
00:26:00,796 --> 00:26:02,005
Ná nsu betumi ayiri asase no so.

293
00:26:04,463 --> 00:26:06,255
[aprannaa bɔ gyegyeegye].

294
00:26:11,255 --> 00:26:13,171
<font kɔla="
Radio ahorow de ahoɔden pii di dwuma, .

295
00:26:13,713 --> 00:26:17,213
enti sɛ batere no wuwu a, ɛwɔ hɔ
mpɛn pii no, nsu kakra wɔ awiei.

296
00:26:18,380 --> 00:26:20,755
[wɔ Chichewa kasa mu].
Enti sɛ yɛde awufoɔ kakraa bi bom a...

297
00:26:22,630 --> 00:26:25,710
[static, radio so dwumadi a wɔbɔ].
[wɔrebɔ ose].

298
00:26:25,713 --> 00:26:26,880
Aane!

299
00:26:28,213 --> 00:26:30,713
AMAMMƆEƐ: [wɔ Borɔfo kasa mu].
<i>...Ɛsii 8:46 A.M.</i>

300
00:26:31,296 --> 00:26:33,710
<i>Na wimhyɛn a ɛto so abien no
bɔɔ South Tower</i> no so

301
00:26:33,713 --> 00:26:36,921
<i>Wɔ 9:03 A.M. Apuei fam
Bere a Wɔde Di Dwuma.</i>

302
00:26:37,630 --> 00:26:40,585
<i>Amerika ɔmampanyin, .
George W. Bush...</i> Hwehwɛ agodie no!

303
00:26:40,588 --> 00:26:42,130
[nwiinwii wɔ Chichewa kasa mu].

304
00:26:44,130 --> 00:26:46,463
[agoru ho nkɔmmɔbɔ wɔ radio so].
[wɔrebɔ ose].

305
00:26:52,880 --> 00:26:55,338
[wɔn nyinaa reto dwom wɔ Chichewa kasa mu].

306
00:27:12,671 --> 00:27:14,296
GILBERT: [wɔ Borɔfo kasa mu] Hwɛ! Hwɛ!

307
00:27:16,005 --> 00:27:18,630
<font kɔla="
Ɛyɛ Owura Kachigunda ne wo nuabea.

308
00:27:19,213 --> 00:27:20,838
[ɔkasa brɛoo, a emu nna hɔ].

309
00:27:23,755 --> 00:27:25,755
[Annie ne Owura kachigunda reserew].

310
00:27:36,630 --> 00:27:37,630
So wunim?

311
00:27:38,713 --> 00:27:39,713
Daabi.

312
00:27:42,046 --> 00:27:44,838
Worentumi nka eyi ho asɛm nkyerɛ obiara.
GILBERT: Merenyɛ saa.

313
00:27:51,338 --> 00:27:52,738
GILBERT: Dɛn na worekɔyɛ?

314
00:27:56,005 --> 00:27:57,671
Worentumi mma no nnya ne ho kɛkɛ.

315
00:28:00,380 --> 00:28:02,713
Na sɛ obu n’anim ase nso ɛ
na ɔka kyerɛ obiara?

316
00:28:04,255 --> 00:28:05,755
Ma menhwɛ kar no batere.

317
00:28:06,380 --> 00:28:08,130
Ɛyɛ nea awu.
Ma menhwɛ mu.

318
00:28:11,255 --> 00:28:13,713
So saa na ɛte
otumi kɔɔ mpanyimfo adesua?

319
00:28:14,171 --> 00:28:15,171
Wopɛ sɛ wokyerɛ sɛn?

320
00:28:17,588 --> 00:28:18,588
Ná ɔyɛ ne kyerɛkyerɛfo.

321
00:28:20,213 --> 00:28:21,421
Ɛbɛyɛ sɛ ɔboaa no.

322
00:28:23,338 --> 00:28:25,585
Ɛno nti na onyaa abasobɔde no
ma sukuupɔn, .

323
00:28:25,588 --> 00:28:28,005
na yɛrepere mpo sɛ yɛbɛnya
adansedi krataa a ɛyɛ junior.

324
00:28:29,338 --> 00:28:31,755
Onyaa abasobɔde pa
efisɛ na osua ade anadwo.

325
00:28:32,630 --> 00:28:35,255
Mekae.
Ná yɛwɔ sika de atɔ kerosene saa bere no.

326
00:28:40,213 --> 00:28:41,338
Wubetumi de eyi adi dwuma.

327
00:28:42,713 --> 00:28:43,755
Sɛ wobɛyɛ dɛn?

328
00:28:44,755 --> 00:28:47,921
Sɛ wububu ne sakre no a, wususuw sɛ
ɔbɛnantew akɔ akuraa no ase nyinaa?

329
00:28:55,338 --> 00:28:56,838
Ɛyɛ eyi.
Yeah, ɛno ara ne no.

330
00:29:02,838 --> 00:29:04,796
Mentumi.
Huh?

331
00:29:07,505 --> 00:29:08,588
Fa hann no.

332
00:29:09,463 --> 00:29:12,380
Fa no, na afei wobɛyɛ
betumi asua ade anadwo.

333
00:29:23,088 --> 00:29:24,213
Ɛnyɛ nea ɛreba.

334
00:29:39,713 --> 00:29:40,713
Dane pedal no.

335
00:29:51,046 --> 00:29:52,046
Gyae.

336
00:29:57,338 --> 00:29:58,338
Fi ase bio.

337
00:30:32,463 --> 00:30:33,463
[ɔde asɛm a ɛyɛ sereserew] Khamba.

338
00:30:43,963 --> 00:30:47,421
[wɔ Chichewa mu] na mewɔ 5,200.
So ɛno ne biribiara?

339
00:30:50,296 --> 00:30:51,463
William sukuukɔ?

340
00:30:53,005 --> 00:30:54,213
TRYWELL: Bere a wɔatwa no akyi.

341
00:30:54,755 --> 00:30:56,546
MANA: Ohia
sukuukɔ, Trywell.

342
00:30:57,255 --> 00:31:00,171
Wopɛ sɛ ɔde bere di dwuma
ne saa mmarimaa a mfaso nni so no?

343
00:31:01,630 --> 00:31:03,255
N’adwene te sɛ Annie de ara pɛ.

344
00:31:04,463 --> 00:31:08,838
Te sɛ me maame de no.
TRYWELL: Wo maame deɛ? Saa ɔbea a wabɔ dam no.

345
00:31:09,671 --> 00:31:12,421
So na ɛyɛ agyimisɛm
bere a ɔbaa hɔ bɛkyekyeree ntrɛwmu no?

346
00:31:12,921 --> 00:31:15,671
Biriki a ɔyɛ da mũ nyinaa wɔ ne mfe mu
ne nea ekum no.

347
00:31:16,713 --> 00:31:17,921
Na yɛda so ara de di dwuma.

348
00:31:19,463 --> 00:31:21,630
Mmofra no nya fi ne hɔ.

349
00:31:22,880 --> 00:31:23,880
Efi m’afã.

350
00:31:26,755 --> 00:31:27,755
Ɛnyɛ me de no mu?

351
00:31:28,796 --> 00:31:32,213
Woyɛ anifere a ɛfata.
Wohunuu me, ɛnte saa?

352
00:31:33,296 --> 00:31:34,630
[wɔn baanu nyinaa serew].

353
00:31:36,546 --> 00:31:38,880
Ná ɛno yɛ anigye ara kwa. [ɔserew] .

354
00:31:40,046 --> 00:31:42,793
Esiane sɛ na woyɛ saa nti
wɔ gua so saa bere no.

355
00:31:42,796 --> 00:31:43,880
[ɔserew] .

356
00:31:48,671 --> 00:31:51,046
Ɛsɛ sɛ yɛkora biribiara a yebetumi.

357
00:31:52,213 --> 00:31:53,880
Sika biara nni hɔ a wɔde tua sukuu ka.

358
00:31:55,171 --> 00:31:56,171
Ɛnyɛ mprempren yi ara.

359
00:32:06,546 --> 00:32:08,546
[aprannaa a ɛrebɔ denneennen].

360
00:32:12,505 --> 00:32:15,963
HEADMASTER: [wɔ Borɔfo kasa mu].
Phiri, Nyangu, Kamchulu, .

361
00:32:16,921 --> 00:32:20,546
Muzombe, Lukwa, Kamanga, 1999. Ɔde ne nsa kyerɛɛ ne so.

362
00:32:21,338 --> 00:32:23,921
Kamkwamba, ne Nkhoma.

363
00:32:24,963 --> 00:32:27,338
Sɛ wɔafrɛ wo din a, .
mesrɛ wo tena ha.

364
00:32:27,796 --> 00:32:30,088
Obiara a aka no, kɔ adesua.

365
00:32:44,880 --> 00:32:47,088
Wo sukuu ka wɔ
wɔda so ara ntuae.

366
00:32:47,546 --> 00:32:49,005
Adom bere biara nni hɔ.

367
00:32:50,213 --> 00:32:54,463
Yɛsrɛ sɛ monkɔ fie nkɔgye sika no
sɛ wopɛ sɛ wotoa w’adesua so a.

368
00:33:28,296 --> 00:33:29,338
[ɔrebɔ abubuw].

369
00:33:44,463 --> 00:33:45,463
[ɔbɔ n’ano].

370
00:34:05,921 --> 00:34:06,921
Sɔ hwɛ.

371
00:34:07,255 --> 00:34:10,213
[wɔ Chichewa mu] Mɛkɔ akɔ
aguadidan a wɔtɔn nneɛma wom. Me ne Daniel Ngwata bɛkasa.

372
00:34:10,713 --> 00:34:11,713
Daniel?

373
00:34:13,255 --> 00:34:14,838
Mfe pii ni a wunhuu no.

374
00:34:15,880 --> 00:34:18,130
Ebia obetumi ne agyapade no akasa.

375
00:35:04,463 --> 00:35:06,463
[nnipa a wɔrebɔ nkɔmmɔ].

376
00:35:12,963 --> 00:35:14,755
[wɔ Chichewa kasa mu].
Wobɛyɛ dɛn ahu ɔbarima yi, Papa?

377
00:35:15,171 --> 00:35:16,338
Adamfo dedaw bi.

378
00:35:22,005 --> 00:35:23,005
ƆBARIMA: Sɔ hwɛ.

379
00:35:24,505 --> 00:35:26,588
[wɔ Borɔfo kasa mu] Bere tenten saa. Bere tenten dodo.
Eye sɛ mahu wo.

380
00:35:26,713 --> 00:35:29,835
So ɔbarima kɛse yi yɛ William?
Wow. Ɛyɛ bere tenten dodo.

381
00:35:29,838 --> 00:35:30,838
[ɔserew] .

382
00:35:31,088 --> 00:35:32,088
Saa kwan yi so no, mesrɛ wo.

383
00:35:35,088 --> 00:35:39,380
Mewɔ sika nketenkete bi a mede asie
efi bere a na yɛreyɛ adwuma wɔ Dowa no.

384
00:35:40,255 --> 00:35:43,668
Nanso metumi de emu bi adi dwuma
sɛ wɔbɛsan atɔ nnua a ɛwɔ Kamkwamba asase so no

385
00:35:43,671 --> 00:35:45,210
ɛboɔ a wɔtɔɔ wɔn no nti.

386
00:35:45,213 --> 00:35:46,293
Wɔrenyɛ saa.

387
00:35:46,296 --> 00:35:49,505
Dabi, sɛ woka kyerɛ wɔn a
asase no so ayɛ nsuyiri.

388
00:35:51,338 --> 00:35:52,463
Yɛrehwere otwa adwuma no.

389
00:35:52,713 --> 00:35:56,463
Trywell, wɔrenyɛ saa.
Dɛn nti na na wɔbɛyɛ saa?

390
00:35:59,463 --> 00:36:01,671
Yeremia tɔn nnua no.

391
00:36:03,671 --> 00:36:05,838
Adɛn nti na wo nua no anyɛ saa
gyaw wo saa asase no?

392
00:36:07,505 --> 00:36:09,921
Woyɛɛ adwumaden wɔ saa asase no so.
Mennim.

393
00:36:10,755 --> 00:36:12,995
Anka ɛsɛ sɛ ogyaw ma wo
sɛ wɔbɛhwɛ abusua no.

394
00:36:13,255 --> 00:36:20,130
Ná ɛyɛ Yohane asase a ɛsɛ sɛ ofi
obiara a ɔpɛ sɛ ogyaw ma no.

395
00:36:24,963 --> 00:36:26,505
Paapa no. [ɔserew] .

396
00:36:27,671 --> 00:36:28,671
Paapa no.

397
00:36:29,463 --> 00:36:31,921
Saa na na yɛfrɛ wo papa
saa bere no.

398
00:36:32,255 --> 00:36:35,046
Ɔbarima a odi nokware sen biara wɔ
Dowa gua so nyinaa.

399
00:36:36,463 --> 00:36:37,630
Ná yɛtaa serew no

400
00:36:37,838 --> 00:36:40,546
efisɛ papa bɛn na ebetumi aba
efi aguadifo nokwafo bi hɔ?

401
00:36:41,463 --> 00:36:43,960
Ná yɛtaa serew no, .
kosii sɛ ɔde ne ho kɔe

402
00:36:43,963 --> 00:36:46,380
ɔbea a ne ho yɛ fɛ sen biara
wɔ beae no nyinaa.

403
00:36:47,421 --> 00:36:48,505
Wɔ kuayɛ ho.

404
00:36:50,088 --> 00:36:51,128
[wɔ Chichewa mu] Wɔde yɛ kua.

405
00:36:54,671 --> 00:36:55,921
[wɔ Borɔfo kasa mu] Agnes te dɛn?

406
00:37:03,546 --> 00:37:04,880
Daniel, wubetumi aboa yɛn?

407
00:37:10,005 --> 00:37:11,171
[ɔde ahopopo] .

408
00:37:15,380 --> 00:37:16,505
Osu a ɛtɔ, Trywell.

409
00:37:20,505 --> 00:37:22,588
Dɛn na obi betumi ayɛ wɔ osu yi ho?

410
00:37:23,838 --> 00:37:27,713
Afe yi, asase no so ayɛ nsu dodo.
Afe a edi hɔ no, ɛyɛ kusuu dodo.

411
00:37:28,921 --> 00:37:30,546
Worentumi nyɛ adwuma saa.

412
00:37:33,213 --> 00:37:35,671
Nsɛnkyerɛnne nyinaa ayɛ
sɛ aburow a wotwa

413
00:37:35,796 --> 00:37:37,046
anka ɛbɛyɛ papa afe yi.

414
00:37:37,380 --> 00:37:40,421
Amanaman Ntam Sikakorabea mpo, .
Wiase Nyinaa Sikakorabea, .

415
00:37:41,046 --> 00:37:43,460
ka kyerɛɛ aban no
sɛ wɔbɛtɔn aburow a ɛboro so no nyinaa

416
00:37:43,463 --> 00:37:44,588
kɔɔ Mozambique ne Kenya.

417
00:37:45,755 --> 00:37:46,838
Na saa na wɔyɛe.

418
00:37:47,463 --> 00:37:49,588
Afei dɛn na asi?
Nsuyiri no aba.

419
00:37:50,838 --> 00:37:53,418
Na obiara nnim sɛ ɛwɔ hɔ anaa
aburow a ɛdɔɔso wɔ ɔman yi nyinaa mu

420
00:37:53,421 --> 00:37:54,838
sɛnea ɛbɛyɛ a wɔbɛbɔ akuafo no ho ban.

421
00:37:55,463 --> 00:37:57,463
Aban no bɛbɔ akuafo no ho ban.

422
00:38:00,505 --> 00:38:02,755
Amumɔyɛfo atow ahyɛ Amerika so.

423
00:38:04,421 --> 00:38:05,588
Ɛbɛyɛ sɛ woate.

424
00:38:06,755 --> 00:38:08,421
Guadidan ahorow no nyinaa wɔ free fall mu.

425
00:38:09,380 --> 00:38:11,963
Saa aban yi nyinaa
ɛka ahorow a wɔresan agye.

426
00:38:15,588 --> 00:38:16,796
Wo werɛ mfi nnua no ho asɛm.

427
00:38:18,630 --> 00:38:19,796
Wo werɛ mfi sika a wode asie no.

428
00:38:21,796 --> 00:38:25,546
Bere a osu yi gyae no
na owia no san ba, .

429
00:38:26,505 --> 00:38:30,380
Malawi resiesie ne ho
wɔ ɔkɔm bere tenten paa mu.

430
00:38:36,796 --> 00:38:38,963
[nkoekoemmoa a wɔrebɔ gyegyeegye].

431
00:39:06,671 --> 00:39:08,377
TRYWELL: [wɔ Borɔfo kasa mu].
<i>Ntini no nyinaa yɛ mmerɛw,</i>

432
00:39:08,380 --> 00:39:10,338
<i>na afei owia no reyow asase no,</i>

433
00:39:10,921 --> 00:39:14,421
nanso sɛ ɔmampanyin no ba Kasungu a, .
nsɛm ho amanneɛbɔfo bɛba hɔ, .

434
00:39:15,088 --> 00:39:16,088
ne atitire afoforo.

435
00:39:17,546 --> 00:39:18,755
Wubetumi aka biribi.

436
00:39:18,963 --> 00:39:21,130
[wɔ Chichewa kasa mu].
Yɛrentumi nhunahuna ɔmampanyin no.

437
00:39:21,255 --> 00:39:23,005
TRYWELL: [wɔ Chichewa kasa mu].
Ɛnyɛ ahunahuna.

438
00:39:23,463 --> 00:39:24,921
Ɛsɛ sɛ yɛbɔ yɛn ho ban.

439
00:39:25,338 --> 00:39:27,668
[wɔ Borɔfo kasa mu] Woma wohu kɛkɛ
sɛ yenim nea ɛrekɔ so.

440
00:39:27,671 --> 00:39:30,043
MAN: Wosusu sɛ aban no
begyaw obiara wɔ ha ma wawu?

441
00:39:30,046 --> 00:39:31,446
TRYWELL: [wɔ Chichewa kasa mu].
Minnim, .

442
00:39:31,755 --> 00:39:33,880
nanso adɛn nti na ɛsɛ sɛ yɛtena ha
a wɔretwɛn sɛ wobehu?

443
00:39:44,005 --> 00:39:47,630
[wɔ Chichewa mu] Na ɛwɔ hɔ a
ɔhaw a na ɛwɔ hɔ ansa na ɛreba, mfe 20 a atwam ni.

444
00:39:48,046 --> 00:39:50,213
Nkurɔfo aduan sae.

445
00:39:50,838 --> 00:39:53,755
Chief de nea obetumi maa wɔn aduan.

446
00:39:54,046 --> 00:39:56,213
Ogyee nnipa pii nkwa.

447
00:39:57,005 --> 00:40:00,088
Ɔbɛhwɛ sɛ
ɛnnya bɔne saa bio.

448
00:40:01,088 --> 00:40:02,921
Na sɛ yɛn otwa adwuma no ye a, .

449
00:40:03,463 --> 00:40:06,046
yɛbɛtua ka awie
ama William sukuukɔ.

450
00:40:08,005 --> 00:40:09,255
Na sukuupɔn nso?

451
00:40:13,796 --> 00:40:14,796
Mennim.

452
00:40:21,213 --> 00:40:23,755
Woyɛɛ dɛn huu
Na Papa ne ɔbarima a wobɛware no?

453
00:40:28,338 --> 00:40:29,838
So obi ne wo rekasa?

454
00:40:30,796 --> 00:40:32,588
Dabi, mepɛ sɛ mihu nneɛma pii kɛkɛ.

455
00:40:34,505 --> 00:40:36,838
Obiara nni hɔ ma wo wɔ Wimbe.

456
00:40:38,713 --> 00:40:39,713
Menim.

457
00:40:41,255 --> 00:40:43,546
Annie, yɛbɛma wo akɔ sukuupɔn.

458
00:40:44,796 --> 00:40:47,005
Worenyɛ ɔyere ne ɛna kɛkɛ.

459
00:40:49,921 --> 00:40:51,171
Obiara nni hɔ a ɔkasae?

460
00:40:53,505 --> 00:40:54,630
Obiara nni hɔ a ɔkasae.

461
00:40:59,213 --> 00:41:00,973
WILLIAM: [wɔ Borɔfo kasa mu].
Mihuu batere foforo.

462
00:41:04,046 --> 00:41:06,921
Ɛwu, .
nanso sɛ woyi nkwammoaa bɔne no a, .

463
00:41:07,755 --> 00:41:10,338
na fa nea eye ne nea enye no bata ho
ne eyi, .

464
00:41:11,296 --> 00:41:12,671
yebetumi ayɛ batere pa.

465
00:41:14,088 --> 00:41:17,630
Nanso ɛsɛ sɛ ɛbɔ ka.
Ehia anyinam ahoɔden.

466
00:41:18,421 --> 00:41:20,880
Sɛ anyinam ahoɔden yɛ adwuma a, yebetumi asiesie pɔmpɛ no.

467
00:41:22,255 --> 00:41:24,505
Yɛnnim nea ɛrekɔ so da
ne osu a ɛtɔ.

468
00:42:10,088 --> 00:42:11,335
GILBERT: Dɛn na woreyɛ?

469
00:42:11,338 --> 00:42:13,127
WILLIAM: Nea ɛsɛ sɛ meyɛ nyinaa
yɛ ne skip nhyiam.

470
00:42:13,130 --> 00:42:15,088
Mebɛkɔ nyansahu adesua nkutoo mprempren.

471
00:42:15,213 --> 00:42:17,127
Adesua, hwɛ hu sɛ
wo fie nnwuma a ɛfa apɔw-mu-teɛteɛ abiɛsa ho

472
00:42:17,130 --> 00:42:19,213
no wɔ me pon so 9 A.M.
ɔkyena anɔpa.

473
00:42:21,630 --> 00:42:22,838
WILLIAM: Owura Kachigunda na ɔkyerɛwee.

474
00:42:23,880 --> 00:42:25,046
<font kɔla="

475
00:42:25,755 --> 00:42:28,755
Sɛ wodannan wo sakre no ntwahonan a, .
hann no hyerɛn.

476
00:42:29,546 --> 00:42:31,296
Aane.
Sɛn?

477
00:42:32,296 --> 00:42:33,380
Dynamo a ɛyɛ den.

478
00:42:34,671 --> 00:42:36,713
Ɔkwan bɛn so na dynamo yɛ adwuma?

479
00:42:37,088 --> 00:42:41,296
Ɔbarima ketewa bi wɔ mu
a ɔde ne nsa petepete...

480
00:42:43,130 --> 00:42:44,671
Ɛyɛ, uh, magnet ahorow.

481
00:42:44,921 --> 00:42:48,421
Ɛhe na metumi anya dynamo?
Ɛsɛ sɛ wosɔ aguadibea no hwɛ.

482
00:42:49,338 --> 00:42:52,505
Me nnim sɛ wobenya bi wɔ hɔ anaa.
Me de no fi Lilongwe.

483
00:42:52,963 --> 00:42:56,380
Wiɛ, dɛn na anka ebehia na ama matumi ayɛ bi?

484
00:42:56,963 --> 00:42:59,421
Me nnim pɛpɛɛpɛ. Nneɛma kakraa bi.

485
00:43:00,296 --> 00:43:04,213
Uh, magnet, nhama, .
biribi a ɛbɛma magnetic field no abubu.

486
00:43:04,713 --> 00:43:07,088
Sɛ wosɔ nhomakorabea no hwɛ a, .
ebia wubehu biribi wɔ hɔ.

487
00:43:09,880 --> 00:43:11,296
Minni nhomakorabea krataa.

488
00:43:13,921 --> 00:43:15,630
Efisɛ w’awofo ntuaa ka.

489
00:43:19,463 --> 00:43:22,713
Wobɛyɛ dɛn ahu sɛ merenka nkyerɛ Owura Ofesi
sɛ woreba m’adesua mu?

490
00:43:26,796 --> 00:43:28,380
Efisɛ metumi de ahintasɛm bi asie, owura.

491
00:43:29,338 --> 00:43:30,338
Ahintasɛm bi?

492
00:43:30,588 --> 00:43:31,588
Yiw, owura.

493
00:43:33,421 --> 00:43:36,921
Ɔbarima bi wɔ hɔ a ɔba m’akuraa ase
sɛ mɛhu me nuabea...

494
00:43:39,046 --> 00:43:40,046
owura.

495
00:43:45,880 --> 00:43:46,880
[ɔrebɔ] .

496
00:43:49,463 --> 00:43:51,338
ƆBEA: Owura Kachigunda.
Awuraa Sikelo na ɔkyerɛwee.

497
00:43:52,505 --> 00:43:55,171
Oyi ne William Kamkwamba.
Ɔyɛ me nyansahu adesuakuw no fã.

498
00:43:56,005 --> 00:43:57,293
Ɔnyɛ osuani bio wɔ ha, .

499
00:43:57,296 --> 00:43:59,585
nanso me ne no ayɛ adwuma
wɔ sɔhwɛ ahorow so, .

500
00:43:59,588 --> 00:44:02,148
na mɛpɛ sɛ ɔtoa so
n’adesua wɔ nhomakorabea ha.

501
00:44:07,630 --> 00:44:10,380
So Owura Ofesi nim eyi ho asɛm?
Ampa ara.

502
00:44:10,671 --> 00:44:12,127
Owura Ofesi ahyɛdeɛ baako pɛ

503
00:44:12,130 --> 00:44:16,380
ne abarimaa no nyɛ nea ɛsɛ sɛ wɔkyerɛkyerɛ anaasɛ
a wo anaa ɔkyerɛkyerɛfo foforo biara boa no.

504
00:44:16,963 --> 00:44:19,252
Ɛho hia no
sɛ abarimaa a ɔreyɛ adwuma wɔ ha no

505
00:44:19,255 --> 00:44:20,463
nyɛ nea nnipa pii nim.

506
00:44:20,921 --> 00:44:23,713
Ɔno ankasa bɛpɛ
ɛnyɛ sɛ wɔbɛkae nokwasɛm no.

507
00:44:25,380 --> 00:44:26,380
Ampa ara.

508
00:44:28,005 --> 00:44:29,421
Ti pa.
Meda wo ase, owura.

509
00:44:32,255 --> 00:44:36,380
Ebia ɛsɛ sɛ wotra ase
akyirikyiri fi mfɛnsere no ho.

510
00:44:50,130 --> 00:44:51,130
Ms. Sikelo na ɔkyerɛwee.

511
00:44:53,505 --> 00:44:54,671
Owura Kamkwamba.

512
00:44:56,088 --> 00:44:58,671
So nhoma ahorow bi wɔ hɔ a ɛfa dynamos ho?

513
00:44:59,088 --> 00:45:00,088
Dynamos a ɛyɛ den?

514
00:45:01,338 --> 00:45:02,838
Magnet ne anyinam ahoɔden?

515
00:45:03,755 --> 00:45:05,171
So eyi wɔ w’adesuakuw mu abasobɔde mu?

516
00:45:07,713 --> 00:45:09,463
Ebia metumi de nsɛm asekyerɛ nhoma ayɛ adwuma.

517
00:45:09,588 --> 00:45:12,588
Mpanyimfo adesua nhoma ahorow no nyinaa
wɔ ase shelf a ɛwɔ benkum so no so.

518
00:45:51,630 --> 00:45:54,713
OWURAYERE. SIKELO: Owura Kamkwamba?
So wuhuu nea na worehwehwɛ no?

519
00:46:29,380 --> 00:46:32,838
[nnipadɔm a wɔrebɔ ose].
<font kɔla="

520
00:46:46,213 --> 00:46:49,210
Yɛma wo akwaaba, Owura Ɔmampanyin.
Meda wo ase pa ara. Wo ho te sɛn?

521
00:46:49,213 --> 00:46:50,880
[anigye toa so].

522
00:47:01,671 --> 00:47:04,255
Yɛda wo ase sɛ woaba Owura Ɔmampanyin.
Akwaaba.

523
00:47:06,296 --> 00:47:08,671
[wɔ Chichewa kasa mu] Meda wo ase, meda wo ase.

524
00:47:09,046 --> 00:47:12,210
Bɔ wo nsam na bɔ ose.

525
00:47:12,213 --> 00:47:13,713
[nnipadɔm a wɔrebɔ ose].

526
00:47:14,713 --> 00:47:17,546
Nnipa, mereka sɛ N.U.P.

527
00:47:17,671 --> 00:47:19,421
NNIPAFO: Aban!

528
00:47:19,588 --> 00:47:22,130
Ka no mprɛnsa.

529
00:47:22,671 --> 00:47:27,210
NNIPAFO: N.U.P.!
N.U.P., na ɛwɔ hɔ! N.U.P., na ɛwɔ hɔ! Aban!

530
00:47:27,213 --> 00:47:29,213
[nnipadɔm a wɔrebɔ ose].

531
00:47:30,171 --> 00:47:33,505
[wɔ Borɔfo kasa mu] Uh, nanso nea edi kan koraa no, .
Mepɛ sɛ meda wo ase, Wo Ɔpanyin, .

532
00:47:33,880 --> 00:47:36,838
esiane sɛ wɔhyɛɛ anuonyam wɔ bere a wɔde sii hɔ no anuonyam nti
a ɔyɛ Ɔpanyin Mamba.

533
00:47:36,963 --> 00:47:38,296
[anigye ne nsam a wɔbɔ].

534
00:47:38,921 --> 00:47:40,505
Mesrɛ wo, wubetumi agyina hɔ, Ɔpanyin?

535
00:47:40,630 --> 00:47:43,046
Aane! Aane!

536
00:47:44,713 --> 00:47:47,168
[wɔ Chichewa mu] Na afei mɛyɛ
gyaw mic no ma Chief Wimbe.

537
00:47:47,171 --> 00:47:49,505
[nnipadɔm a wɔrebɔ ose].

538
00:47:51,421 --> 00:47:54,213
<font kɔla="

539
00:48:02,130 --> 00:48:03,921
[wɔ Borɔfo kasa mu] Wo Ɔpanyin, .

540
00:48:04,255 --> 00:48:09,380
ma medi kan ama wo akwaaba
wɔ nea woatumi ayɛ wɔ aban mu no ho, .

541
00:48:09,630 --> 00:48:12,127
na ka sɛ mewɔ anidaso
wɔ abatow a ɛreba no mu no, .

542
00:48:12,130 --> 00:48:14,088
wobɛpue adi nkonim.

543
00:48:14,296 --> 00:48:16,005
[anigye ne nsam a wɔbɔ].

544
00:48:18,171 --> 00:48:22,796
Woayɛ ade titiriw
yɛn asomdwoe ne ahotɔ mu, .

545
00:48:24,213 --> 00:48:27,671
bere a yɛahu no
aban asɛyɛde

546
00:48:27,838 --> 00:48:30,793
de wɔn ho hyɛ basabasayɛ mu wɔ Afrika nyinaa.

547
00:48:30,796 --> 00:48:32,796
<font kɔla="

548
00:48:35,380 --> 00:48:39,088
Nanso, nsuyiri a aba nnansa yi no
de tebea a asiane wom aba.

549
00:48:41,046 --> 00:48:45,005
Wɔ mmeae pii no, .
yenim dedaw sɛ otwa no bedi nkogu.

550
00:48:45,296 --> 00:48:47,546
[teateam a ɛkyerɛ sɛ wɔpene so].

551
00:48:49,171 --> 00:48:54,255
Yenim sikasɛm mu mfiri a wɔde yɛ adwuma
no nkyerɛ yɛn, .

552
00:48:55,338 --> 00:48:58,296
nanso seesei yɛayɛ demokrase.

553
00:48:58,671 --> 00:49:02,755
Yɛasiesie yɛn ho sɛ yɛbɛma wɔate yɛn nne
wɔ abatow adaka no mu.

554
00:49:03,671 --> 00:49:07,463
Dɛn na ɔbarima yi rebɔ mmɔden sɛ ɔbɛyɛ?
Yehia awerɛhyem sɛ yebenya aburow a egye ntɛmpɛ.

555
00:49:07,838 --> 00:49:13,335
Ɛsɛ sɛ yehu aduan ho asɛm biara
wɔbɛkum no wɔ ne mmofraase.

556
00:49:13,338 --> 00:49:15,752
[teateam a wɔapete a ɛkyerɛ sɛ wɔpene so].

557
00:49:15,755 --> 00:49:19,796
Yehia aban bi
asiesie ne ho sɛ ɛbɛboa ne nkurɔfo.

558
00:49:21,046 --> 00:49:24,255
Mepɛ sɛ meto aba ma aban yi, .

559
00:49:25,796 --> 00:49:28,671
nanso ontumi ntow aba mma ɔbarima biara

560
00:49:29,588 --> 00:49:33,213
a ɔbɛdan aniwa abien
de kɔ asiane bi mu.

561
00:49:33,338 --> 00:49:35,838
[nnipakuw no mufo reteɛteɛm].

562
00:49:36,296 --> 00:49:37,335
[ɛnyɛ nea ɛda adi pefee].

563
00:49:37,338 --> 00:49:40,921
ƆBARIMA: Demokrasi a ɛreyɛ adwuma.
Ahofadi a wɔde ka wɔn adwene.

564
00:49:42,338 --> 00:49:45,880
Wiɛ, Nea Ɔkorɔn
bɛdi nteaseɛ a ɛnteɛ yi ho dwuma, .

565
00:49:46,713 --> 00:49:49,130
nanso seesei deɛ, momma yɛnnya nnwom bi.

566
00:49:49,588 --> 00:49:51,880
[nnwom a ɛyɛ anigye a wɔbɔ wɔ akasam so].

567
00:49:58,046 --> 00:49:59,046
Gilbert!

568
00:50:17,630 --> 00:50:19,255
[ɔsi apini].

569
00:50:19,421 --> 00:50:20,880
[wɔ Chichewa kasa mu] Agya! Agya!

570
00:50:25,338 --> 00:50:26,338
William!

571
00:50:30,463 --> 00:50:31,505
William!

572
00:50:32,046 --> 00:50:33,671
[atuo a wɔtotow].
[nnipa a wɔreteɛteɛm].

573
00:50:34,213 --> 00:50:35,505
[atuo a wɔtotow].

574
00:50:53,963 --> 00:50:56,171
Agya! Agya!

575
00:50:56,921 --> 00:50:58,588
Agya. Agya!

576
00:50:59,463 --> 00:51:00,546
Agya!

577
00:51:02,005 --> 00:51:03,421
[ɔde ahopopo] .
Agya!

578
00:51:04,671 --> 00:51:05,796
<font kɔla="

579
00:51:33,255 --> 00:51:35,215
[wɔ Chichewa kasa mu].
Dɛn nti na wɔmfa no nkɔ ayaresabea?

580
00:51:35,546 --> 00:51:36,546
Ɔyɛ ahobammɔ kɛse wɔ ha.

581
00:51:38,171 --> 00:51:39,380
So na wɔbɛsan aba?

582
00:51:39,671 --> 00:51:40,838
[ɔde ahopopo] .

583
00:51:41,755 --> 00:51:43,338
Yɛnnim.

584
00:51:45,755 --> 00:51:47,671
Ɛsɛ sɛ woyɛ ɔbarima mprempren, William.

585
00:51:49,713 --> 00:51:51,380
Obiara mmɛboa yɛn.

586
00:51:52,921 --> 00:51:54,921
Mehia wo sɛ wo ne me bɛyɛ adwuma
wɔ saa otwa yi so.

587
00:51:56,546 --> 00:51:58,505
Wɔ aburow biara a yebetumi anya ho.

588
00:52:01,505 --> 00:52:02,505
Yiw, owura.

589
00:52:03,630 --> 00:52:04,630
BEA: Trywell.

590
00:52:35,546 --> 00:52:36,588
Meda wo ase.

591
00:52:40,213 --> 00:52:41,796
<font kɔla="

592
00:52:42,630 --> 00:52:43,880
Ɛnyɛ bag anum mpo.

593
00:52:44,921 --> 00:52:46,171
Nnafua aduosia.

594
00:52:47,588 --> 00:52:49,088
TRYWELL: Aduosia kosi aduɔson.

595
00:52:50,421 --> 00:52:52,546
AGNES: Na afe biako
kosi otwa a edi hɔ no so.

596
00:52:53,463 --> 00:52:54,463
Ɛnyɛ nea ɛdɔɔso.

597
00:52:55,338 --> 00:52:56,630
Yɛwɔ sika a yɛde asie.

598
00:52:57,880 --> 00:52:58,880
Trowell na ɔkyerɛwee.

599
00:52:59,880 --> 00:53:00,880
Ɛnyɛ nea ɛdɔɔso.

600
00:53:07,630 --> 00:53:09,630
[wɔde hama bɔ dade so].

601
00:53:16,505 --> 00:53:18,755
[ɔrekasa wɔ Chichewa kasa mu].

602
00:53:43,796 --> 00:53:45,916
[wɔ Chichewa kasa mu].
Aban no repow aduan ho haw bi.

603
00:53:47,005 --> 00:53:48,005
Dɛn?

604
00:53:48,713 --> 00:53:52,085
Wɔrennye ntom sɛ ɛrekɔ so.
[ɔbarima a ɔrekasa wɔ Chichewa kasa mu wɔ radio so].

605
00:53:52,088 --> 00:53:54,127
<i>Aban a ɛyɛ ɔporɔw no
no yɛ nea n’ani gye ho</i> nkutoo

606
00:53:54,130 --> 00:53:56,293
<i>wɔ nkonimdi a wobenya mu
wɔ abatow a ɛreba no mu.</i>

607
00:53:56,296 --> 00:53:59,671
<i>Yɛhwehwɛ awerɛhyem
efi yɛn akannifo hɔ.</i>

608
00:54:00,463 --> 00:54:03,918
<i>Ka wɔn a wɔbɛboa yɛn mpɔtam hɔfo kyerɛ yɛn
bere a aduan no sa?</i>

609
00:54:03,921 --> 00:54:05,713
[ɔsɔretia ho nwiinwii wɔ nnipadɔm mu].

610
00:54:08,380 --> 00:54:10,588
[akyinnyegye a emu nna hɔ].

611
00:54:11,463 --> 00:54:13,918
Ɔsɔretia bi wɔ hɔ
nhyiam a wɔyɛe wɔ Nkhata Bay.

612
00:54:13,921 --> 00:54:15,963
Wɔrenya lɔre bi.
Nhyiam foforo?

613
00:54:16,213 --> 00:54:18,668
Ɔsɔretia no betumi de nhyɛso aba
wɔ aban no so.

614
00:54:18,671 --> 00:54:22,502
Ɛhe na yebetumi anya bo a eye sen biara?
Me na mɛhwɛ so.

615
00:54:22,505 --> 00:54:24,252
Uh-huh na ɛyɛ.
AGNES: Worekɔ?

616
00:54:24,255 --> 00:54:25,168
ANNIE: Papa!

617
00:54:25,171 --> 00:54:27,460
Aban no mpɛ yɛn
sɛ wɔbɛyɛ dede.

618
00:54:27,463 --> 00:54:30,130
Nnipa a wɔsɔre tia no hia yɛn mmoa.

619
00:54:30,713 --> 00:54:34,380
Yɛ dede wɔ ha sɛ wopɛ sɛ woyɛ dede a.
Tena w’abusua nkyɛn.

620
00:54:34,630 --> 00:54:37,255
Yɛbɛsan aba anadwo yi.
Ɔkyena anyɛ yiye koraa no.

621
00:54:39,546 --> 00:54:42,213
Ɛsɛ sɛ yɛhwɛ hu
nkurɔfo nim nea ɛrekɔ so wɔ ha.

622
00:54:42,546 --> 00:54:43,546
[ɔbɔ nkɔmmɔ wɔ Chichewa kasa mu].

623
00:55:17,546 --> 00:55:20,386
MRS. SIKELO: [wɔ Borɔfo kasa mu] Enti, wode di dwuma
mframa afiri a wɔde bɛbɔ batere no?

624
00:55:21,046 --> 00:55:22,546
Na batere no ma pɔmpɛ bi nya ahoɔden.

625
00:55:23,255 --> 00:55:26,213
Yebetumi adua wɔ ɔpɛ bere mu.
Otwa abien.

626
00:55:26,880 --> 00:55:29,130
Yebetumi adua mprempren
na yɛn aduane rensa.

627
00:55:30,755 --> 00:55:33,046
Na Owura Kachigunda de no
dynamo, metumi ayɛ.

628
00:55:36,588 --> 00:55:37,588
Kɔ n’adesuakuw mu.

629
00:55:38,546 --> 00:55:39,546
Bisa no.

630
00:55:41,755 --> 00:55:44,171
Mempɛ sɛ wobɛtena hɔ
wɔ akuraa yi ase bio.

631
00:55:44,546 --> 00:55:46,296
Ɛnyɛ ɔhaw ahorow yi nyinaa nti.

632
00:55:47,630 --> 00:55:49,005
Ɛhe na wopɛ sɛ mekɔ?

633
00:55:49,796 --> 00:55:51,130
Mewɔ nnipa wɔ Mangochi.

634
00:55:51,755 --> 00:55:55,213
Yebetumi atu kwan akɔ hɔ aware.

635
00:56:00,921 --> 00:56:02,296
Wopɛ sɛ miguan?

636
00:56:02,963 --> 00:56:05,002
Wopɛ sɛ migu m’abusua anim ase?

637
00:56:05,005 --> 00:56:07,252
Medɔ wo. Minnim
nea ɛho hia sen eyi.

638
00:56:07,255 --> 00:56:09,835
Yebetumi asan aba
bere a metumi atua wɔn ayeforo ka.

639
00:56:09,838 --> 00:56:12,338
Yɛbɛyɛ biribiara saa bere no ara.
Mehyɛ bɔ.

640
00:56:16,463 --> 00:56:18,296
So wubetumi atua wɔn ayeforo ka mprempren?

641
00:56:21,171 --> 00:56:22,671
Sika biara nni hɔ a wɔde bɛma akyerɛkyerɛfo.

642
00:56:23,755 --> 00:56:26,380
Enti sukuufo pii refi hɔ
esiane otwa adwuma no nti.

643
00:56:27,338 --> 00:56:28,671
Ebia wɔbɛto sukuu no mu.

644
00:56:29,296 --> 00:56:32,171
Biribiara nni ha ma yɛn.
Biribiara nni Wimbe.

645
00:56:32,546 --> 00:56:33,546
Biribiara nni hɔ mma wo.

646
00:56:35,296 --> 00:56:38,213
Ɛsɛ sɛ wosan kɔ sukuu.
Sukuu ho nhia me.

647
00:56:39,755 --> 00:56:41,880
Yebetumi afi hɔ mprempren. Metumi ayɛ ho nhyehyɛe.
Annie na ɔkyerɛwee.

648
00:56:42,713 --> 00:56:44,713
Annie na ɔkyerɛwee.
Mɛyɛ dɛn akɔ Mangochi?

649
00:56:45,380 --> 00:56:46,921
Mintumi nka Yao kasa mpo.

650
00:56:47,880 --> 00:56:50,755
Wɔka Borɔfo kasa wɔ Mangochi, .
na wubetumi asua Yao.

651
00:56:56,296 --> 00:56:59,338
[asuafo nwiinwii wɔ ɔkwan a emu nna hɔ so].

652
00:57:00,630 --> 00:57:03,921
MR. OFESI: Class, mɛfa
wo nyansahu adesua anɔpa yi.

653
00:57:10,171 --> 00:57:11,296
William Kamkwamba na ɔkyerɛwee.

654
00:57:13,713 --> 00:57:14,713
Gyina hɔ.

655
00:57:18,421 --> 00:57:19,505
Me papa bɛtua, owura.

656
00:57:19,838 --> 00:57:24,168
Worewia ade afi abusua a
osuani biara a aka wɔ sukuu yi mu.

657
00:57:24,171 --> 00:57:25,460
Me papa bɛtua, owura.

658
00:57:25,463 --> 00:57:28,630
Worewia me ho
na efi faculty no muni biara hɔ.

659
00:57:29,171 --> 00:57:30,171
Me papa bɛtua.

660
00:57:30,296 --> 00:57:31,880
Wɔpam wo fi Kachokolo, .

661
00:57:32,088 --> 00:57:34,338
na wɔremma wo kwan da
sɛ wobɛsan asua ade wɔ ha bio

662
00:57:34,505 --> 00:57:36,088
anaa sukuu biara a ɛwɔ saa mantam yi mu.

663
00:57:36,546 --> 00:57:39,005
Boaboa wo nneɛma ano na kɔ.
Owura Ofese.

664
00:57:39,713 --> 00:57:40,880
Boaboa wo nneɛma ano na kɔ!

665
00:57:53,505 --> 00:57:55,838
MR. OFESI: <i>Biribiara nni hɔ
Metumi ayɛ ho asɛm, Awuraa Sikelo.</i>

666
00:57:55,963 --> 00:57:58,338
Mintumi mmu m’ani ngu no so
a wɔrewia wɔn ho akɔ sukuu no mu.

667
00:57:58,921 --> 00:58:02,255
Nanso na ɛnyɛ sɛ ɔrewiawia ne ho akɔ sukuu no mu.

668
00:58:02,838 --> 00:58:04,088
Wonhu, Owura Ofesi?

669
00:58:05,130 --> 00:58:08,463
So wuntumi nhu sɛ wayɛ saa
wowiawia wɔn ho fi afuw mu?

670
00:58:43,796 --> 00:58:45,755
AGNES: [wɔ Chichewa kasa mu].
Woahu wo nuabea no?

671
00:58:46,588 --> 00:58:47,588
Dabi.

672
00:58:49,130 --> 00:58:50,630
Wɔkyeree wo wɔ sukuu mu?

673
00:58:52,588 --> 00:58:55,171
Ná wunim sɛ merekɔ?
Ampa ara.

674
00:58:57,921 --> 00:58:58,921
Wɔpam me.

675
00:58:59,880 --> 00:59:00,880
AGNES: Oh!

676
00:59:01,380 --> 00:59:02,380
William na ɔkyerɛwee.

677
00:59:04,046 --> 00:59:06,046
<font kɔla="

678
00:59:14,880 --> 00:59:17,130
[Agnes refrɛ wɔ Chichewa kasa mu].

679
00:59:17,380 --> 00:59:20,880
Dɛn na ɛrekɔ so? Wɔrefa
aburow a wɔde kɔ Chamama. Sɛ wɔbɛtɔn.

680
00:59:21,505 --> 00:59:23,130
[ɔrebɔ ne ho ban].

681
00:59:24,921 --> 00:59:27,880
Ɛyɛ aban lɔre.
Ɛnyɛ sɛ wɔregyaw yɛn hɔ sɛ ɔkɔm bɛkum yɛn.

682
00:59:28,671 --> 00:59:30,671
[nnipa a wɔreteɛteɛm].

683
00:59:39,380 --> 00:59:42,046
Kɔtɔ aburow. Sɛnea wubetumi biara.

684
00:59:42,380 --> 00:59:45,960
Ɛyɛ aban bo, ɛnyɛ gua so bo.
Ɛyɛ nea ne bo yɛ mmerɛw.

685
00:59:45,963 --> 00:59:47,546
Aah! Dabi, fa sakre no.

686
00:59:48,796 --> 00:59:50,671
Fa sakre no kɔ. <font kɔla="

687
00:59:53,671 --> 00:59:55,880
[ɔteɛm wɔ Borɔfo kasa mu].
Khamba, tena hɔ! Ɛyɛ akyirikyiri dodo.

688
00:59:58,463 --> 00:59:59,921
[ɔkraman bobɔne].
Khamba, tena hɔ.

689
01:00:24,671 --> 01:00:26,671
[nnipa a wɔreteɛteɛm wɔ akyirikyiri].

690
01:00:41,796 --> 01:00:45,546
[wɔ Chichewa kasa mu] Aburow! Aburo! Aburo!

691
01:00:59,005 --> 01:01:01,755
[ɔbea a ɔreteɛteɛm
a ɛnyɛ nea ɛda adi pefee wɔ Chichewa kasa mu].

692
01:01:05,130 --> 01:01:06,130
[wɔ Chichewa kasa mu] Gyae!

693
01:01:08,838 --> 01:01:09,838
Gyae!

694
01:01:10,630 --> 01:01:11,630
Momma yɛnsan yɛn akyi.

695
01:01:21,255 --> 01:01:22,713
<font kɔla="

696
01:01:22,880 --> 01:01:25,505
[wɔ Chichewa kasa mu] Na wowɔ he?
ANNIE: Sɛ wohu m’adamfo bi.

697
01:01:26,505 --> 01:01:27,588
Adamfo bɛn na?

698
01:01:28,505 --> 01:01:30,838
Wosusu sɛ menhunu wo
wowiawia wo ho fi ha?

699
01:01:31,255 --> 01:01:32,546
Anadwo mpo?

700
01:01:33,255 --> 01:01:34,713
Meka akyerɛ wo sɛ...
AGNES: Minim.

701
01:01:35,338 --> 01:01:36,338
Dɛn?

702
01:01:36,880 --> 01:01:38,463
Obiara nni hɔ mma me wɔ Wimbe.

703
01:01:39,338 --> 01:01:40,963
Biribiara nni hɔ ma me wɔ Wimbe.

704
01:01:41,130 --> 01:01:44,713
Enti sɛ biribiara nni hɔ mma me wɔ Wimbe a, .
adɛn nti na ɛsɛ sɛ metra Wimbe?

705
01:01:44,838 --> 01:01:45,880
Mɛyɛ dɛn atumi atra hɔ?

706
01:01:48,963 --> 01:01:50,255
<font kɔla="

707
01:02:03,921 --> 01:02:06,338
Hena na wo ne wɔn rekɔ?
Ɛnyɛ saa na mereka.

708
01:02:06,921 --> 01:02:08,588
Wopɛ sɛ wugu w’abusua anim ase?

709
01:02:10,255 --> 01:02:11,380
Wonte ase.

710
01:02:12,046 --> 01:02:15,546
Dɛn na wususuw sɛ wunim a minnim?

711
01:02:16,921 --> 01:02:17,921
[ɔteɛteɛm] .

712
01:02:18,505 --> 01:02:20,505
[nkuku a ɛrebɔ denneennen].

713
01:02:20,671 --> 01:02:22,671
Madam, nna mmienu ni na mendiidi.

714
01:02:23,005 --> 01:02:24,005
Fi adi.

715
01:02:25,088 --> 01:02:26,505
Mempɛ sɛ mɛpira obiara.

716
01:02:30,130 --> 01:02:32,421
Wɔkaa sɛ wɔbɛhunu Ɔpanin no...
[akokoaa a ɔresu].

717
01:02:37,171 --> 01:02:38,171
Nanso ɔrewu.

718
01:02:45,130 --> 01:02:46,546
<font kɔla="

719
01:02:47,838 --> 01:02:49,463
[ɔbarima bi a ɔrebɔ nkɔmmɔ wɔ Chichewa kasa mu].

720
01:02:51,963 --> 01:02:52,963
[ɔteɛteɛm] .

721
01:02:58,963 --> 01:03:00,546
[ɔkraman a ɔrebobom].

722
01:03:04,921 --> 01:03:09,546
[Agnes reteɛteɛm wɔ Chichewa kasa mu].

723
01:03:12,380 --> 01:03:13,546
[ɔteɛteɛm] .

724
01:03:14,671 --> 01:03:17,921
[Agnes resu].

725
01:03:36,463 --> 01:03:38,713
[nnipa a wɔrebɔ nkɔmmɔ wɔ Chichewa].

726
01:03:59,921 --> 01:04:02,481
[wɔ Chichewa kasa mu] Dodow ahe na wobetumi anya?
Ná lɔre abien pɛ na ɛwɔ hɔ.

727
01:04:02,630 --> 01:04:04,630
<font kɔla="

728
01:04:43,713 --> 01:04:46,002
ƆBARIMA: [wɔ Chichewa mu] San kɔ ntonto mu!
San kɔ ntonto no mu!

729
01:04:46,005 --> 01:04:49,171
[onipa kɔ so teɛteɛm de ahyɛde ahorow ma
wɔ Chichewa] mu.

730
01:05:10,338 --> 01:05:12,255
[nnipa a wɔreteɛteɛm].

731
01:05:54,838 --> 01:05:57,546
[asraafo a wɔrekasa wɔ Chichewa kasa mu].

732
01:06:07,546 --> 01:06:11,046
Ɛrenyɛ nea ɛdɔɔso
ma obiara nnɛ.

733
01:06:11,380 --> 01:06:13,671
[nteɛm a ɛka bom].

734
01:06:39,713 --> 01:06:41,421
Metumi ama wo kilo dunum pɛ.

735
01:06:56,838 --> 01:06:58,752
<font kɔla="

736
01:06:58,755 --> 01:07:01,588
[nnipa a wɔrebɔ wɔn ho ban
wɔ dade a wɔde ayɛ nneɛma a ɛwɔ abɔnten so].

737
01:07:27,713 --> 01:07:29,713
[ɔrekasa wɔ Chichewa kasa mu a emu nna hɔ].

738
01:07:34,380 --> 01:07:35,671
[ɔrefrɛ wɔ Chichewa kasa mu].

739
01:07:39,505 --> 01:07:41,046
[kar bi bɔ abɛn wɔ akyirikyiri].

740
01:07:45,755 --> 01:07:48,338
AGNES: Ɛyɛ papa! Ɛyɛ!

741
01:07:49,838 --> 01:07:51,838
[wɔ Chichewa kasa mu] Meka kyerɛɛ wo sɛ mma nkɔ!

742
01:07:52,255 --> 01:07:54,338
Deɛn na ɛsiiɛ?
Meka kyerɛɛ wo sɛ monnkɔ!

743
01:07:56,088 --> 01:07:58,293
Meka kyerɛɛ wo sɛ monnkɔ!
<font kɔla="

744
01:07:58,296 --> 01:07:59,418
AGNES: Me nnim.

745
01:07:59,421 --> 01:08:01,255
TRYWELL: William: Ɔde ne nsa kyerɛɛ ne so!
William wɔ he?

746
01:08:01,546 --> 01:08:03,546
[nteɛm kɔ so wɔ abɔnten].

747
01:08:06,463 --> 01:08:08,463
[akokoaa a ɔreyɛ basabasa].

748
01:08:15,505 --> 01:08:18,377
MAN: [wɔ Chichewa mu] Yɛrentumi ntra ha kɛkɛ.
Ɛho behia sɛ yebue ɔpon no.

749
01:08:18,380 --> 01:08:19,546
Ɛho behia sɛ wutu mmirika.

750
01:08:19,921 --> 01:08:21,546
[nwiinwii a wɔde kyerɛ ɔsɔretia].

751
01:08:34,046 --> 01:08:35,046
Sa.

752
01:08:35,171 --> 01:08:36,171
So wubetumi aboa me?

753
01:08:38,463 --> 01:08:39,463
Mesrɛ wo.

754
01:09:13,713 --> 01:09:14,713
[trywell si apini].

755
01:09:19,796 --> 01:09:22,213
[wɔ Chichewa mu] Yebetumi adi aduan biako da biara.

756
01:09:28,671 --> 01:09:30,380
Ɛsɛ sɛ yesi nea ɛwɔ he.

757
01:09:30,963 --> 01:09:31,963
[Annie di fɛw].

758
01:09:33,130 --> 01:09:34,130
Eyi yɛ agyimisɛm.

759
01:09:42,338 --> 01:09:43,338
Agnes?

760
01:09:47,546 --> 01:09:48,880
Anwummerɛ aduane.

761
01:09:50,130 --> 01:09:52,713
Worentumi nna wɔ yafunu a hwee nni mu.

762
01:09:58,671 --> 01:09:59,671
William?

763
01:10:02,338 --> 01:10:03,338
Anɔpa aduane.

764
01:10:04,296 --> 01:10:05,296
Adɛn?

765
01:10:06,671 --> 01:10:08,130
M’ani gye anɔpaduan ho.

766
01:10:09,255 --> 01:10:11,463
Me Nyankopɔn!
Annie!

767
01:10:14,796 --> 01:10:16,502
Wonnyi wo
nne ma w’agya.

768
01:10:16,505 --> 01:10:17,796
Ogyaw yɛn wɔ ha.

769
01:10:17,963 --> 01:10:20,796
Anka wobetumi ato yɛn mmonnaa na wɔakum yɛn.
Sɛ ɛnyɛ William a...

770
01:10:21,296 --> 01:10:22,296
<font kɔla="

771
01:10:29,130 --> 01:10:30,130
[ɔteɛm] .

772
01:10:31,130 --> 01:10:34,755
Na wo papa rebɔ mmɔden sɛ obegye yɛn nkwa.

773
01:10:35,546 --> 01:10:37,588
Aduan biara nni hɔ!
Na enti?

774
01:10:39,713 --> 01:10:41,963
Wosusu sɛ anka mɛma ɔkɔm de wo?

775
01:10:45,296 --> 01:10:47,796
Bere a mitwitwaa m’ankasa me nsa sɛ mɛma mo aduan no, .

776
01:10:49,421 --> 01:10:51,338
afei wobɛhunu sɛ woyɛ me ba.

777
01:11:10,421 --> 01:11:11,963
[ɔresu].

778
01:11:19,046 --> 01:11:21,046
[ɔrebɔ abubuw ampa].

779
01:12:01,505 --> 01:12:02,630
[ɔrebɔ abubuw].

780
01:12:14,796 --> 01:12:15,796
[ɔbɔ n’ano].

781
01:12:30,130 --> 01:12:31,171
[ɔbɔ nkɔmmɔ wɔ Chichewa kasa mu].

782
01:12:35,171 --> 01:12:39,421
Ɔkyena, .
yɛbɛtutu ridges na yɛafi ase adua.

783
01:12:40,838 --> 01:12:43,130
MAN: Asase no yɛ den dodo.
Ɛyɛ ɔpɛ bere.

784
01:12:43,338 --> 01:12:45,046
Biribiara rennyin.

785
01:12:47,630 --> 01:12:48,630
TRYWELL: Afei...

786
01:12:49,796 --> 01:12:51,088
yɛbɔ mpae sɛ osu ntɔ.

787
01:12:52,755 --> 01:12:54,255
Agya dɔfo, .

788
01:12:56,088 --> 01:12:57,380
ko ma abusua yi.

789
01:12:58,338 --> 01:13:00,338
Fa osu brɛ yɛn wɔ ɔpɛ bere yi mu...
Sɔ hwɛ.

790
01:13:00,796 --> 01:13:01,796
Gyae.

791
01:13:10,588 --> 01:13:12,338
Didi, Papa.

792
01:13:18,130 --> 01:13:19,171
[ɔde ahopopo] .

793
01:13:39,671 --> 01:13:42,463
Sɛ wode aduan biara ma saa ɔkraman no a, .

794
01:13:43,338 --> 01:13:44,546
Mɛbubu wo kɔn.

795
01:13:55,005 --> 01:13:56,546
[wɔ brɛoo] Annie. Annie na ɔkyerɛwee.

796
01:13:58,671 --> 01:14:01,630
Ɛyɛ dɛn?
Mehia sɛ wo ne Owura Kachigunda kasa.

797
01:14:07,088 --> 01:14:08,796
Minim sɛ wo ne Owura Kachigunda rekasa.

798
01:14:09,213 --> 01:14:11,213
Ɛsɛ sɛ mede dynamo a efi ne sakre so no di dwuma.

799
01:14:12,213 --> 01:14:14,213
Dynamo no?
Ɛsɛ sɛ woboa me, Annie.

800
01:14:15,171 --> 01:14:17,335
Ka kyerɛ no sɛ ɛsɛ sɛ ɔma
me de dynamo no di dwuma.

801
01:14:17,338 --> 01:14:19,546
Metumi asiesie nsu pɔmpɛ.
Minim sɛnea wɔyɛ.

802
01:14:19,963 --> 01:14:21,880
Metumi de nsu aba. Metumi ama osu atɔ.

803
01:14:23,630 --> 01:14:24,755
Nanso mihia dynamo no.

804
01:14:44,921 --> 01:14:47,130
[dwom a wɔbɔ brɛoo].

805
01:15:02,005 --> 01:15:04,630
[ɔbea bi a ɔreto dwom wɔ Chichewa kasa mu].

806
01:15:36,213 --> 01:15:37,255
[nwansena a ɛrebɔ gyegyeegye].

807
01:15:42,421 --> 01:15:45,088
<font kɔla="

808
01:15:53,921 --> 01:15:55,630
[wɔ Chichewa kasa mu] Mama, dɛn na esii?

809
01:15:56,713 --> 01:15:58,463
[sobbing] Ɔne ɔkyerɛkyerɛfo akɔ.

810
01:15:58,880 --> 01:16:00,877
So wuhuu no? So wuhuu no?

811
01:16:00,880 --> 01:16:01,880
WILLIAM: Dabi, owura.

812
01:16:02,713 --> 01:16:03,713
Woredi atoro akyerɛ me?

813
01:16:04,463 --> 01:16:06,671
Ɛhe na wɔkɔe?
Minnim, owura.

814
01:16:07,963 --> 01:16:09,713
Fa me babea, William brɛ me.

815
01:16:09,921 --> 01:16:12,880
Minnim, owura. Mennim!
Fa me babea brɛ me!

816
01:16:13,546 --> 01:16:14,796
[wɔ Borɔfo kasa mu] "One less."

817
01:16:16,213 --> 01:16:18,046
Ɔka sɛ, "Baako sua."

818
01:16:19,588 --> 01:16:23,088
"Ano biako a ɛba fam a wɔde bɛma aduan."

819
01:16:37,338 --> 01:16:40,377
[wɔ Borɔfo kasa mu] Mɛyɛ nea metumi biara
sɛ wobɛhwehwɛ address, nanso mprempren yi ara...

820
01:16:40,380 --> 01:16:42,796
Yenni sika a yɛde bɛkɔ Mangochi.

821
01:16:45,463 --> 01:16:48,671
Mebɛyɛ nea metumi biara sɛ mɛhwehwɛ Owura.
Kachigunda na ɔkyerɛwee.

822
01:16:49,796 --> 01:16:50,877
Wo nea eye sen biara?

823
01:16:50,880 --> 01:16:53,463
Mepa wo kyɛw, yɛreto sukuu no mu
mprempren de.

824
01:16:54,505 --> 01:16:56,755
Wɔn dodow nnɔɔso
asuafo anaa akyerɛkyerɛfo.

825
01:16:58,380 --> 01:17:00,963
So Ms. Sikelo da so ara wɔ ha?
Dabi.

826
01:17:02,838 --> 01:17:05,921
Ɔkɔm yi bɛyɛ nea etwa to, .

827
01:17:07,421 --> 01:17:09,630
me ne m’abusua deɛ, gye me di.

828
01:17:12,130 --> 01:17:14,421
Yɛrenfa mu da
biribi te sɛ eyi bio.

829
01:17:15,880 --> 01:17:17,546
AGNES: Ɔkɔm de ne ho.

830
01:17:19,130 --> 01:17:20,421
Ne ho a okum no.

831
01:17:21,546 --> 01:17:24,796
Enti ɔmfa aduan
efi mmofra yi hɔ.

832
01:17:25,505 --> 01:17:26,418
Awuraa Kamkwamba...

833
01:17:26,421 --> 01:17:28,880
Bere a edi kan a yɛwaree no, .
yɛhyɛɛ yɛn ho yɛn ho bɔ

834
01:17:30,380 --> 01:17:34,421
sɛ yɛremmɔ mpae mma osu da
te sɛ yɛn nananom.

835
01:17:34,796 --> 01:17:36,505
Yɛkaa sɛ yɛyɛ nnɛyi nnipa, .

836
01:17:37,463 --> 01:17:39,296
na na yɛn mma no kɔ sukuu.

837
01:17:40,171 --> 01:17:43,671
Na ha na Annie hyiaa ɔkyerɛkyerɛfo, .

838
01:17:44,880 --> 01:17:45,880
na yɛtuaa ho ka.

839
01:17:47,713 --> 01:17:51,088
Na wopam me ba no mpo.
Ɛnyɛ me, Awuraa Kamkwamba.

840
01:17:51,588 --> 01:17:53,421
Aban no...
Aban bɛn na ɛwɔ he?

841
01:17:55,880 --> 01:17:57,671
Aban a ɛboroo yɛn panyin no?

842
01:17:59,213 --> 01:18:00,213
[akokoaa a ɔreyɛ basabasa].

843
01:18:00,755 --> 01:18:05,088
Sɛ wɔbɔɔ mpae sɛ osu ntɔ mpo a, .
nananom no nyaa wɔn ti didii mu

844
01:18:06,130 --> 01:18:07,588
efisɛ wɔtraa faako.

845
01:18:09,671 --> 01:18:11,838
[akokoaa a ɔrebɔ abubuw, ɔresu].

846
01:18:19,005 --> 01:18:21,213
Bere bɛn na yɛtena faako, Owura.
Ɔkyerɛkyerɛfo Panyin?

847
01:18:26,921 --> 01:18:28,921
Dɛn na metumi ayɛ, Awuraa Kamkwamba?

848
01:18:38,880 --> 01:18:40,338
So metumi de nhomakorabea no adi dwuma?

849
01:18:52,588 --> 01:18:53,838
[wɔ Chichewa kasa mu] Dɛn ne eyi nyinaa?

850
01:18:54,255 --> 01:18:55,380
[wɔ Borɔfo kasa mu] Sɔhwɛ bi.

851
01:18:57,130 --> 01:19:00,213
Wɔ Amerika no, anyinam ahoɔden a wɔde mframa na ɛyɛ.

852
01:19:01,005 --> 01:19:02,965
[wɔ Chichewa kasa mu].
Sɛ yɛde anyinam ahoɔden di dwuma a, yebetumi ayɛ nsu.

853
01:19:03,463 --> 01:19:05,043
[wɔ Borɔfo kasa mu].
Yɛrekɔyɛ mframa afiri.

854
01:19:05,046 --> 01:19:07,793
Ɛsɛ sɛ yedi kan si ketewaa bi, .
sɛ wobɛhwɛ sɛ ɛyɛ adwuma anaa.

855
01:19:07,796 --> 01:19:10,421
[wɔ Chichewa kasa mu] Nea midii nnɛ nyinaa
na ɛyɛ mprako nhoma a efi sanku no mu.

856
01:19:11,671 --> 01:19:12,963
Mma nsɛe me bere.

857
01:19:15,130 --> 01:19:16,171
Dɛn na yɛyɛ?

858
01:19:31,630 --> 01:19:34,171
Ɛwɔ motor bi wɔ mu.
[wɔ Borɔfo kasa mu] Ɛdannan kasɛt no.

859
01:19:34,921 --> 01:19:36,960
<font kɔla="
Woreyɛ dɛn wɔ saa agyan no ho?

860
01:19:36,963 --> 01:19:38,463
ƆBARIMA: [wɔ Chichewa mu].
Ɛkame ayɛ sɛ makɔ hɔ.

861
01:19:56,838 --> 01:19:58,546
[wɔ Chichewa kasa mu] Okay, bue ɔpon no.

862
01:20:00,921 --> 01:20:02,921
[mframa a ɛrebɔ].

863
01:20:24,005 --> 01:20:25,960
[static] .

864
01:20:25,963 --> 01:20:27,963
[wɔn nyinaa rebɔ ose].

865
01:20:29,046 --> 01:20:30,588
[nkɔmmɔbɔ a ɛyɛ anigye].

866
01:20:33,713 --> 01:20:35,713
<font kɔla="
<i>♪ Ɛyɛ anomaa a ɔyɛ anifere ♪</i>

867
01:20:35,838 --> 01:20:38,463
<i>♪ Ɛsi ne berebuw ♪</i>

868
01:20:38,921 --> 01:20:41,546
<i>♪ Sɛ wobɛbɔ afoforo no ho ban... ♪</i>

869
01:20:45,713 --> 01:20:47,713
[ɔrebɔ nkɔmmɔ, ɔreserew].

870
01:21:02,005 --> 01:21:03,005
[ɔde ahopopo] .

871
01:21:06,796 --> 01:21:07,963
[ɔrebɔ abubuw].

872
01:21:12,296 --> 01:21:13,505
WILLIAM: [wɔ Chichewa kasa mu] Papa.

873
01:21:15,421 --> 01:21:16,921
Mepɛ sɛ mekyerɛ wo biribi.

874
01:21:38,255 --> 01:21:40,255
[radio so nkɔmmɔ a emu nna hɔ].

875
01:21:41,671 --> 01:21:43,046
So wubetumi ate?

876
01:21:47,963 --> 01:21:48,963
Uh-huh na ɛyɛ.

877
01:21:50,588 --> 01:21:51,588
Ɛyɛ dɛn?

878
01:21:52,755 --> 01:21:54,088
Ɛyɛ mframa ahoɔden.

879
01:21:54,838 --> 01:21:57,130
Nkrantɛ no ma anyinam ahoɔden, .

880
01:21:57,796 --> 01:21:59,130
na ɛno na ɛma radio no nya ahoɔden.

881
01:22:01,796 --> 01:22:02,796
Mehunu.

882
01:22:03,255 --> 01:22:09,171
Mepɛ sɛ misi kɛse bi.
Ná kɛse betumi ama nsu pɔmpɛ bi anya ahoɔden.

883
01:22:09,796 --> 01:22:12,213
Ɛkyerɛ sɛ, sɛ asase no yɛ kusuu mpo a, .

884
01:22:13,213 --> 01:22:16,838
yɛda so ara tumi dua.

885
01:22:20,338 --> 01:22:21,338
Ebetumi ayɛ saa?

886
01:22:23,005 --> 01:22:24,005
Aane.

887
01:22:25,088 --> 01:22:27,380
Nanso sɛnea ɛbɛyɛ a wobesi kɛse bi no, .

888
01:22:27,755 --> 01:22:29,921
Mehia biribi
sɛnea ɛbɛyɛ a ɛbɛboa ma wɔadan nhama no.

889
01:22:32,963 --> 01:22:35,838
Sɛ metumi de wo sakre no adi dwuma a, anka ɛbɛyɛ adwuma.

890
01:22:40,796 --> 01:22:41,796
Sakraman no?

891
01:22:43,046 --> 01:22:44,505
Ná ɛbɛyɛ adwuma.

892
01:22:49,421 --> 01:22:50,880
Bere tenten ahe na wubehia?

893
01:22:53,671 --> 01:22:57,338
Anka ɛho behia sɛ miyi ntwahonan no fi hɔ
na woatwitwa frame no.

894
01:22:57,671 --> 01:23:00,171
Ná wuntumi mfa nni dwuma sɛ sakre bio.

895
01:23:04,630 --> 01:23:05,630
Dɛn?

896
01:23:11,255 --> 01:23:12,255
William na ɔkyerɛwee.

897
01:23:15,171 --> 01:23:17,171
Woahu nea ɛrekɔ so, William?

898
01:23:18,213 --> 01:23:19,213
Yiw, owura.

899
01:23:20,463 --> 01:23:24,130
Nnipa rewuwu. So wote ase?
Eyi bɛboa obiara.

900
01:23:26,088 --> 01:23:27,921
Yi saa nkwaseasɛm yi fi me so.

901
01:23:28,630 --> 01:23:31,671
Papa...
Yi saa nkwaseasɛm yi fi me so!

902
01:23:32,796 --> 01:23:36,463
Papa, ɛsɛ sɛ mefa sakre no
enti metumi de anyinam ahoɔden aba.

903
01:23:36,921 --> 01:23:39,710
Ɛdenam anyinam ahoɔden so no, metumi ayɛ nsu.
Metumi ama osu atɔ.

904
01:23:39,713 --> 01:23:40,838
So woda so ara rekasa?

905
01:23:43,421 --> 01:23:46,671
Nneɛma bi wɔ hɔ a minim
sɛ wunnim.

906
01:23:52,546 --> 01:23:54,796
Efisɛ wubetumi ayɛ agode?

907
01:23:59,505 --> 01:24:01,005
Esiane sukuu nti.

908
01:24:05,213 --> 01:24:09,130
Efi saa bere yi rekɔ no, wo ne me sɔre
ade a edi kan anɔpa, te ase?

909
01:24:09,838 --> 01:24:12,088
Woboa me ma mesisi saa nkokoɔ yi.

910
01:24:12,338 --> 01:24:16,171
Wo werɛ mfi sukuu ho asɛm!
Wo werɛ mfi nhomakorabea no ho asɛm!

911
01:24:16,338 --> 01:24:18,963
Mempɛ sɛ mehu wo
bɛn saa nkwaseasɛm yi bio!

912
01:24:19,671 --> 01:24:20,713
Ná madi mfomso!

913
01:24:22,296 --> 01:24:26,921
Ɛyɛ damn well bere
wusuaa sɛnea wɔyɛ kua!

914
01:24:27,213 --> 01:24:28,213
Munfuntum asase no!

915
01:24:30,880 --> 01:24:32,046
Munfuntum asase no!

916
01:25:22,421 --> 01:25:24,546
[wɔ Borɔfo kasa mu] So wo ho ye?
Ɛyɛ hyew dodo.

917
01:25:26,255 --> 01:25:27,255
Hwɛ wim.

918
01:25:28,921 --> 01:25:31,755
Osu rentɔ. Osu rentɔ asram pii.

919
01:25:36,130 --> 01:25:39,050
<font kɔla="
Wamkulu bɛba bere a me papa awu?

920
01:25:40,005 --> 01:25:41,463
Ɛwom mpo sɛ ɔkɔm wɔ hɔ de?

921
01:25:44,338 --> 01:25:46,463
Wɔkyerɛ sɛ wɔba
bere a ɔpanyin bi wu no.

922
01:26:09,963 --> 01:26:12,088
Momma yɛnkɔ.
Ɛhe?

923
01:26:16,838 --> 01:26:18,255
[wɔ Chichewa kasa mu] Dɛn na ɛrekɔ so?

924
01:26:18,880 --> 01:26:22,046
Ɛsɛ sɛ yɛkɔ atifi fam bere a yɛda so ara tumi no.
Biribiara nni hɔ a aka.

925
01:26:22,338 --> 01:26:23,713
Mehia mo mmoa.

926
01:26:24,171 --> 01:26:26,130
[in english] Sɛ yɛtena hɔ a, yɛwu.
Daabi.

927
01:26:27,088 --> 01:26:29,293
Yenya sakre foforo
na yɛsi mframa afiri no.

928
01:26:29,296 --> 01:26:31,171
<font kɔla="
Wo abɔ dam. Sake a efi he?

929
01:26:31,421 --> 01:26:35,043
Obiara nni aguadibea hɔ.
Obiara refi akuraa no ase.

930
01:26:35,046 --> 01:26:39,046
[wɔ borɔfo kasa mu] Na ɛyɛ agode, William.
Ɛnyɛ agode. Mekyerɛɛ wo.

931
01:26:39,796 --> 01:26:41,880
[wɔ Chichewa kasa mu].
Na sɛ aduan biara nni atifi fam nso ɛ?

932
01:26:44,505 --> 01:26:45,630
[in english] Wobɛwu.

933
01:26:47,213 --> 01:26:49,213
[wɔ Chichewa kasa mu].
Sɛ wugye di sɛ ɛbɛyɛ adwuma a, William, .

934
01:26:49,546 --> 01:26:51,421
adɛn nti na womfa kɛkɛ
wo papa sakre?

935
01:26:52,255 --> 01:26:53,630
Adɛn nti na womfa no kɛkɛ?

936
01:27:12,796 --> 01:27:13,796
Papa.

937
01:27:28,880 --> 01:27:30,005
[wɔ Chichewa kasa mu] Dɛn ne eyi?

938
01:27:31,546 --> 01:27:33,130
Ɛsɛ sɛ yɛfa sakre no, Papa.

939
01:27:40,755 --> 01:27:42,130
[in english] Wopɛ sɛ wo ne me ko?

940
01:27:42,671 --> 01:27:46,588
Yɛmpɛ sɛ yɛne wo bɛko, Trywell. Yɛn
pɛ sɛ wode sakre no ma William kɛkɛ.

941
01:27:49,296 --> 01:27:50,296
William na ɔkyerɛwee.

942
01:27:57,796 --> 01:27:58,880
Twe wo ho fi me fie.

943
01:27:59,296 --> 01:28:00,838
Obetumi de nsu aba.
Woka sɛ.

944
01:28:01,338 --> 01:28:02,755
[wɔ Chichewa kasa mu] metumi de nsu aba.

945
01:28:03,463 --> 01:28:06,130
Afe mũ no nyinaa.
Woyɛ ɔbarima kɛseɛ seesei, ɛnte saa?

946
01:28:09,546 --> 01:28:10,546
<font kɔla="

947
01:28:13,630 --> 01:28:14,630
Ko ne me.

948
01:28:19,588 --> 01:28:20,755
[wɔ Chichewa kasa mu] Yɛ no!

949
01:28:32,921 --> 01:28:34,005
Me ne wo papa!

950
01:28:36,338 --> 01:28:37,588
Me ne wo papa!

951
01:28:48,421 --> 01:28:49,546
WILLIAM: [wɔ borɔfo kasa mu] Twɛn.

952
01:28:51,005 --> 01:28:52,963
[wɔ Chichewa kasa mu].
Wo ne yɛn bra, William. Momma yɛnkɔ.

953
01:28:59,046 --> 01:29:00,213
WILLIAM: [wɔ borɔfo kasa mu] Me ntumi.

954
01:29:09,005 --> 01:29:10,005
Ɛsɛ sɛ mekɔ fie.

955
01:29:11,213 --> 01:29:12,630
Ɛsɛ sɛ me ne me papa tra.

956
01:29:35,171 --> 01:29:37,171
<font kɔla="

957
01:30:20,630 --> 01:30:21,671
[wɔ borɔfo kasa mu] Khamba, bra.

958
01:30:31,338 --> 01:30:32,338
Firi ha.

959
01:30:45,046 --> 01:30:46,130
[nne wosow] Kɔ.

960
01:31:29,671 --> 01:31:30,755
[anammɔn] .

961
01:31:41,505 --> 01:31:43,796
TRYWELL: [wɔ Chichewa kasa mu].
<i>Ɔbɔɔ mmɔden sɛ ɔne me bɛko,</i>

962
01:31:44,838 --> 01:31:45,838
ɔne ne nnamfonom, .

963
01:31:46,671 --> 01:31:48,255
ma sakre no.

964
01:31:49,630 --> 01:31:50,963
Wode bɛma no?

965
01:31:52,755 --> 01:31:53,880
Nokwarem no, ɛnte saa.

966
01:32:14,963 --> 01:32:16,963
Ɛsɛ sɛ mehwere sika ahe, Trywell?

967
01:32:20,171 --> 01:32:21,171
Huh?

968
01:32:22,796 --> 01:32:24,713
Baabiara a midii w’akyi no, .

969
01:32:25,796 --> 01:32:26,838
Mehweree biribi.

970
01:32:29,338 --> 01:32:30,338
M’awofo, .

971
01:32:31,463 --> 01:32:32,880
bere a mebaa ha no.

972
01:32:35,296 --> 01:32:36,296
Afei asase no.

973
01:32:39,255 --> 01:32:40,296
Afei yɛhweree Annie.

974
01:32:43,505 --> 01:32:44,588
Wode asodi no reto me so?

975
01:32:47,880 --> 01:32:50,046
Ɛnyɛ sɛ merebɔ wo sobo.

976
01:32:52,671 --> 01:32:53,671
Merebisa wo.

977
01:32:56,338 --> 01:32:59,421
Bere bɛn na yegyae adehwere?

978
01:33:02,213 --> 01:33:04,046
Biribiara nni hɔ a yɛayɛ a ayɛ adwuma.

979
01:33:58,588 --> 01:34:00,588
[sakre a ɛrebɔ denneennen wɔ akyirikyiri].

980
01:34:24,046 --> 01:34:25,963
[wɔ Chichewa kasa mu] John kae sɛ yɛbɛdua tawa.

981
01:34:29,255 --> 01:34:33,296
Tawa a na ɛte sɛ nufusu chocolate, .

982
01:34:35,713 --> 01:34:37,338
de gye kwacha 2,000 kilo biako.

983
01:34:37,463 --> 01:34:38,463
[ɔserew].

984
01:34:41,005 --> 01:34:42,005
Mepa wo kyɛw, Papa.

985
01:34:43,963 --> 01:34:45,255
Ɛtɔ da bi a, ɛyɛ adaeso, .

986
01:34:47,630 --> 01:34:49,588
na ɛtɔ da bi nso a, ɛyɛ atosɛm ara kwa.

987
01:34:52,005 --> 01:34:53,463
Ɛnyɛ dae, Papa.

988
01:34:56,713 --> 01:34:58,046
Ɛnyɛ sɛ mereso dae.

989
01:35:03,046 --> 01:35:05,505
Ɛno nti na wanyɛ saa no
gyaw asase no ma me.

990
01:35:09,255 --> 01:35:10,671
Ná onni me mu ahotoso.

991
01:35:12,005 --> 01:35:13,005
Wanyɛ saa da.

992
01:35:15,630 --> 01:35:18,588
Ná onim sɛ medi nkogu.

993
01:35:20,380 --> 01:35:21,921
Sɛnea manya no.

994
01:35:24,630 --> 01:35:27,588
Woanni me huammɔ. Da.

995
01:35:29,171 --> 01:35:30,296
Mekɔɔ sukuu.

996
01:35:43,671 --> 01:35:44,713
Nsuo?

997
01:35:46,296 --> 01:35:47,296
Yiw, owura.

998
01:35:51,338 --> 01:35:52,338
Efi mframa mu?

999
01:35:54,713 --> 01:35:55,921
Ebetumi ayɛ adwuma, .

1000
01:35:58,005 --> 01:35:59,421
sɛ woboa me a.

1001
01:36:11,088 --> 01:36:12,088
Yoo.

1002
01:36:26,046 --> 01:36:27,421
[dade fã bi a ɛrebɔ denneennen].

1003
01:37:00,005 --> 01:37:01,630
[wɔn nyinaa rebɔ abubuw].

1004
01:37:08,880 --> 01:37:10,880
[nkɔmmɔbɔ a emu nna hɔ wɔ Chichewa kasa mu].

1005
01:37:43,421 --> 01:37:45,171
[wɔ borɔfo kasa mu].
Wubetumi de aba. Meyɛ krado.

1006
01:38:00,505 --> 01:38:02,025
TRYWELL: [wɔ Chichewa kasa mu].
Woanya bi?

1007
01:38:09,505 --> 01:38:10,630
Hwɛ yiye, William.

1008
01:38:43,505 --> 01:38:45,505
[ɔreyɛ abubuw].

1009
01:39:42,755 --> 01:39:45,171
[wɔ borɔfo kasa mu] Ɛsɛ sɛ wɔbɔ ka.
Ɛsɛ sɛ batere no charge.

1010
01:40:24,921 --> 01:40:26,838
[wɔde kliki so pintinn].

1011
01:40:31,005 --> 01:40:32,255
[nsu a ɛrehuruhuruw wɔ hose mu].

1012
01:40:44,005 --> 01:40:46,213
[ɔteɛteɛm] .

1013
01:40:46,338 --> 01:40:48,338
[serew, anigye nkɔmmɔbɔ].

1014
01:41:02,421 --> 01:41:04,421
<font kɔla="

1015
01:41:05,838 --> 01:41:10,338
[wɔ Chichewa kasa mu] Kɔ ɔpanyin no fie
na fa aba mmra. Yɛbɛdua nhabannuru.

1016
01:41:17,546 --> 01:41:20,671
Yɛbɛfa mu
bere a yɛretwɛn sɛ aburow no benyin no.

1017
01:42:38,713 --> 01:42:40,713
[mmoawa a wɔrebɔ gyegyeegye].

1018
01:42:58,671 --> 01:43:00,963
[ɔbarima a ɔreto islam frɛ a wɔde bɔ mpae ho dwom].

1019
01:43:15,255 --> 01:43:17,255
[ɔbarima a ɔrebɔ mpae wɔ arabic kasa mu].

1020
01:43:25,713 --> 01:43:28,085
[sanku a wɔbɔ denneennen].

1021
01:43:28,088 --> 01:43:30,296
[nnipa a wɔreto dwom].
<font kɔla="

1022
01:43:35,546 --> 01:43:37,546
[sankubɔ ne nnwom kɔ so].

1023
01:43:41,963 --> 01:43:43,338
[wɔ borɔfo kasa mu] Kɔ wɔn nkyɛn, Gilbert.

1024
01:44:30,296 --> 01:44:33,463
[wɔ Chichewa mu] Awuraa Sikelo pɛ sɛ ɔde ba
aban foforo no ananmusifo

1025
01:44:34,046 --> 01:44:36,255
ma sukuu ahorow mantam no
sɛ wobɛhwɛ mframa afiri no.

1026
01:44:38,463 --> 01:44:41,380
Ɔka sɛ ebia sika a wɔde bɛboa adesua wɔ hɔ
maa sukuu bi a ɛwɔ Madisi.

1027
01:44:44,921 --> 01:44:47,546
Misusuw sɛ ɛsɛ sɛ metra ha.

1028
01:44:48,796 --> 01:44:52,421
Anyɛ yiye koraa no kosi sɛ Annie bɛsan aba.

1029
01:44:53,088 --> 01:44:55,588
Misusuw sɛ ɛsɛ sɛ metra hɔ
na boa mo wɔ asase no ho.

1030
01:45:01,755 --> 01:45:04,005
Masusuw saa afiri yi ho, .
William na ɔkyerɛwee.

1031
01:45:06,588 --> 01:45:09,168
Makɔ so asusuw ho
sɛnea ɛbɛsoa wo akɔ

1032
01:45:09,171 --> 01:45:10,921
na momma mo ha bere koro no ara mu.

1033
01:45:13,005 --> 01:45:15,755
Efisɛ obiara ntumi nhu ade yi
na ɛnsɛ sɛ wodwen wo ho.

1034
01:45:17,338 --> 01:45:19,463
Obiara rempɛ sɛ ɔbɛyɛ saa.

1035
01:45:21,921 --> 01:45:23,380
Baabiara a wowɔ.

1036
01:45:30,421 --> 01:45:31,421
Kɔ sukuu.

1037
01:47:23,005 --> 01:47:25,630
[atiefo rebɔ wɔn nsam, wɔrebɔ ose].


